Första advent: ژماردنی پێچەوانەی پڕ لە ئارامیی سوید بۆ کریسمس

لەگەڵ کۆتاییهاتنی مانگی نۆڤەمبەردا، ڕووناکیی ڕۆژ لە سوید زۆر بە خێرایی کەم دەبێتەوە. لە شارۆچکەکانی باکووردا، خۆر بە دەگمەن هەڵدێت، و تەنانەت لە باشووریش، ئێواران لە دەوروبەری کاتژمێر چوارەوە دەبێتە تاریکییەکی چڕ. بەڵام لەبری گازندەکردن لەم کەشوهەوا تاریک و تەماوییە، سویدییەکان کارێکی سیحراوی دەکەن. لە första advent (یەکەم یەکشەممەی هاتن)، پەنجەرەکانی سەرانسەری وڵات لەپڕ بە ڕووناکییەکی گەرم و بەخێرهێنەر ڕۆشن دەبنەوە. ئەمەش دەستپێکی نافەرمیی وەرزی پشووەکانی زستانە، کە گەرمی و شادی دەهێنێت ڕێک لەو کاتەی هەموان زۆرترین پێویستیان پێیەتی.

ڕووناککردنەوەی پەنجەرەکان

ئەگەر لە کۆتایی مانگی نۆڤەمبەردا بە هەر شەقامێکی سویددا پیاسە بکەیت، هەست بە گۆڕانکارییەکی خێرا دەکەیت. نزیکەی هەموو شوقە و ماڵێک ڕازاوەیی درەوشاوە لەو پەنجەرەیەی ڕووی لە شەقامەکەیە دادەنێن.

دوو ڕازاوەییە کلاسیکییەکە بریتین لە en adventsstjärna (ئەستێرەی ئەدڤێنت) و en adventsljusstake (مۆمدانی ئەدڤێنت). ئەستێرەکە بە شێوەیەکی نەریتی لە کاغەزی پێچراو یان برۆنز دروست دەکرێت و بە جوانی لە چوارچێوەی پەنجەرەکەدا هەڵدەواسرێت. لە هەمان کاتدا، مۆمدانە شێوە پردییەکە—کە زۆرجار ڕاگرێکی دارینی سێگۆشەیە و پێنج یان حەوت گلۆپی بچووکی کارەبایی هەیە—لەسەر لێواری پەنجەرەکە دادەنرێت.

ئەم نەریتە لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە دەستی پێکرد و زۆر زوو بوو بە بەشێکی دانەبڕاو لە هەموو hem (ماڵ)ێکی سویدیدا. ئەگەر دەتەوێت زیاتر بزانیت لەسەر ئەوەی چۆن سویدییەکان باس لە ژیانی ماڵەوە دەکەن، چاوێک لە ڕێبەرییەکەمان بۆ hem and hemma in Swedish بکە.

ئەم ڕووناکییانەی پەنجەرە تەنها بۆ ڕازاندنەوەی ژوورەوەی ماڵەکە نین؛ بەڵکو بە ئەنقەست ڕوویان لە دەرەوەیە تا شەقامەکە بۆ ئەو ڕێبوارانە ڕووناک بکەنەوە کە لە تاریکییە ساردەکەدا دەگەڕێنەوە ماڵەوە.

چوار مۆمەکە و فیکای دڵنشین

جگە لە ڕووناکییە کارەباییەکانی پەنجەرە، سویدییەکان مۆمدانێکی چوار مۆمی لەسەر مێزی نانخواردن یان مێزی قاوە دادەنێن. لە första adventدا، خێزانەکە یەکەمین مۆم دادەگیرسێنن. لە یەکشەممەی دووەمدا، مۆمی یەکەم و دووەم دادەگیرسێنن، و بەم شێوەیە بەردەوام دەبێت تا هەر چوار مۆمەکە ڕێک پێش شەوی کریسمس بە گەشی دەدرەوشێنەوە.

بە شێوەیەکی سروشتی، هیچ ئاهەنگێکی سویدی بێ خواردن و خواردنەوەیەکی بەتام تەواو نابێت. یەکشەممەی ئەدڤێنت بە adventsfika (پشووی قاوەی ئەدڤێنت) یاد دەکرێتەوە. هاوڕێیان و خێزان پێکەوە کۆدەبنەوە بۆ خواردنەوەی glöggی گەرم (شەرابی گەرمکراوی بەهاراتدار، کە زۆرجار لەگەڵ مێوژ و باوی قاشکراودا پێشکەش دەکرێت) و خواردنی pepparkakorی تەنک و کڕاوە (بیسکیتی زەنجەفیلی). هەروەها زۆر کەس lussekatter (کولێرەی زەعفەرانی کە وەک پشیلەی پێچراوە شێوەی پێدراوە) دەبرژێنن، کە چێشتخانەکە پڕ دەکات لە بۆنی خۆشی هەویرترش و زەعفەران.

سەرنجت داوە چەندین وشەی پشووەکان لە زمانی سویدیدا دەبنە یەک وشە؟ ئەگەر حەز دەکەیت بزانیت ئەم دەستەواژانە چۆن دروست دەکرێن، بابەتەکەمان لەسەر Swedish compound words بخوێنەرەوە.

گۆشەی زمان

ئەمانە چەند دەستەواژەیەکی بەسوودی سویدین کە دەتوانیت لە کاتی باسکردنی ئەدڤێنت و نەریتەکانی زستاندا بەکاریان بهێنیت:

Trevlig advent! – ئەدڤێنتت پیرۆز بێت!
Vi tänder det första ljuset på söndag. – ئێمە یەکەم مۆم لە ڕۆژی یەکشەممە دادەگیرسێنین.
Vill du ha lite varm glögg? – حەز دەکەیت کەمێک glöggی گەرم بخۆیتەوە؟
Det är så mysigt med adventsstjärnor i fönstret. – دانانی ئەستێرەکانی ئەدڤێنت لە پەنجەرەدا زۆر دڵنشینە.
Ska vi baka pepparkakor i helgen? – ئەم کۆتایی هەفتەیە بیسکیتی زەنجەفیلی دروست بکەین؟

ئەمەش لیستێکە لە وشە سەرەکییەکان بۆ ئەم وەرزە:

سویدی	ئینگلیزی	نموونە
ett ljus	a candle / light	Jag köper ett nytt ljus. (من مۆمێکی نوێ دەکڕم.)
att tända	to light / turn on	Kan du tända ljuset? (دەتوانیت مۆمەکە دابگیرسێنیت؟)
ett fönster	a window	Stjärnan hänger i ett fönster. (ئەستێرەکە لە پەنجەرەیەکدا هەڵواسراوە.)
mörk	dark	November är en mörk månad. (نۆڤەمبەر مانگێکی تاریکە.)
mysig	cozy	Vi har en mysig kväll. (ئێمە ئێوارەیەکی خۆش و دڵنشینمان هەیە.)
en stjärna	a star	Hon har en vacker stjärna. (ئەو ئەستێرەیەکی جوانی هەیە.)
att baka	to bake	De gillar att baka tillsammans. (ئەوان حەز دەکەن پێکەوە شت ببرژێنن/دروست بکەن.)

ئایا دەزانیت؟

یەکەمین مۆمدانی کارەباییی ئەدڤێنت لە جیهاندا کە بە شێوەیەکی بەرفراوان بەرهەم هێنرا، لە ساڵی ١٩٣٧ لە سوید لەلایەن ئۆسکار ئاندێرسۆن، کارمەندی کۆمپانیای فیلیپس، داهێنرا. ئەو بە بەکارهێنانی گلۆپی یەدەگی چراکانی داری کریسمس دروستی کرد تا پیشاندانی پەنجەرەکان لە مۆمی ڕاستەقینە سەلامەتتر بکات.

ئەمە لەگەڵ Kielo ڕاهێنان پێ بکە

دەتوانیت لە ڕێگەی گفتوگۆیەکەوە لەسەر Kielo ڕاهێنان لەسەر قسەکردن دەربارەی دابونەریتە وەرزییە دڵخوازەکانت بکەیت، و ئەم وشە جەژنییانە لە پلانی پێداچوونەوەی ڕۆژانەتدا دەردەکەون. جارێکی تر کە لە ئێوارەیەکی سارددا خواردنەوەیەکی گەرم بۆ خۆت ئامادە دەکەیت، ئەم دەستەواژە دڵخۆشکەرەت لە یاد بێت: Det är så mysigt med adventsstjärnor i fönstret.