Hur mår du: วิธีพูดคุยเรื่องสุขภาพและความรู้สึกเป็นภาษาฟินแลนด์/สวีเดน

เวลาที่คุณย้ายไปอยู่หรือเดินทางไปเที่ยวที่สวีเดน บทสนทนาเกี่ยวกับสุขภาพและความรู้สึกเป็นสิ่งที่คุณจะได้ยินแทบทุกวัน ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงานที่ถามว่าเช้านี้เป็นอย่างไรบ้าง หรือเวลาที่คุณต้องไปซื้อยาที่ร้านขายยา การรู้วิธีบอกเล่าอาการและความเป็นอยู่ของตัวเองเป็นภาษาสวีเดนจึงเป็นเรื่องที่จำเป็นมาก

การพูดคุยเรื่องสุขภาพในภาษาสวีเดนนั้นเข้าใจง่ายและตรงไปตรงมากว่าที่คิด เมื่อคุณเข้าใจกริยาหลักสองคำนี้: må (รู้สึก สบายดี/ไม่สบาย เกี่ยวกับสุขภาพ) และ ha (มี) มาดูวิธีใช้คำเหล่านี้อย่างเป็นธรรมชาติโดยไม่เผลอใช้โครงสร้างแบบภาษาอังกฤษกันดีกว่าครับ

วิธีบอกความรู้สึก: Må กับ Känna sig ต่างกันอย่างไร

ในภาษาอังกฤษ เรามักใช้คำว่า "feel" กับทุกสถานการณ์ เช่น "I feel sick," "I feel cold," หรือ "I feel happy" แต่ในภาษาสวีเดน จะมีคำกริยาที่แยกใช้กับความรู้สึกแต่ละแบบอย่างชัดเจนครับ

เวลาที่เราต้องการพูดถึงสุขภาพหรือสภาวะโดยรวมของร่างกาย กริยาที่เราจะใช้คือ må (รู้สึก/สบายดี):

• Hur mår du? – คุณเป็นอย่างไรบ้าง? / สบายดีไหม?
• Jag mår bra. – ฉันสบายดี
• Jag mår toppen! – ฉันรู้สึกดีเยี่ยมไปเลย!
• Jag mår dåligt. – ฉันรู้สึกไม่ค่อยดี / รู้สึกไม่สบาย

ข้อควรระวังคือมีคำคู่หนึ่งที่คนมักสับสนกันบ่อยมาก นั่นคือ dåligt กับ illa ถ้าคุณพูดว่า Jag mår dåligt (ฉันรู้สึกไม่ค่อยดี) คนฟังจะเข้าใจว่าคุณรู้สึกไม่สบาย ป่วย ปวดหัวตัวร้อน หรืออารมณ์ไม่ดี แต่ถ้าคุณพูดว่า Jag mår illa (ฉันรู้สึกคลื่นไส้) จะหมายถึงคุณกำลังพะอืดพะอมและอาจจะอาเจียนออกมาได้ หากจำสลับกันขึ้นมา จากที่จะได้ยาแก้ปวดหัว คนอื่นอาจจะรีบวิ่งไปหยิบถังขยะมาให้คุณแทนได้นะครับ!

แต่ถ้าคุณต้องการบอกความรู้สึกชั่วขณะหนึ่ง หรืออารมณ์ในตอนนั้น ให้ใช้รูปสะท้อน (reflexive) คือ känna sig (รู้สึก):

• Jag känner mig trött. – ฉันรู้สึกเหนื่อย
• Känner du dig pigg? – คุณรู้สึกสดชื่น / กระปรี้กระเปร่าไหม?
• Hon känner sig stressad. – เธอรู้สึกเครียด

เคล็ดลับการจำง่ายๆ: ใช้ må สำหรับสุขภาพร่างกายโดยรวม และใช้ känna sig ตามด้วยคำคุณศัพท์ (adjective) เมื่อต้องการอธิบายความรู้สึก ณ ช่วงเวลานั้นครับ

วิธีบอกอาการเจ็บปวด: พลังวิเศษของ "Ha ont i"

แล้วถ้าเรารู้สึกเจ็บหรือปวดตรงไหนสักแห่งล่ะ? ในภาษาอังกฤษ เรามักจะพูดว่า "My head hurts" หรือ "I have a stomach ache"

แต่ในภาษาสวีเดน โครงสร้างที่เป็นมาตรฐานและฟังดูเป็นธรรมชาติที่สุดคือ ha ont i (ปวด/เจ็บที่...) ตามด้วยส่วนของร่างกายในรูปชี้เฉพาะ (definite form) (คำที่ลงท้ายด้วย -en หรือ -et):

• Jag har ont i huvudet. – ฉันปวดหัว (แปลตรงตัว: "ฉันมีความเจ็บปวดในหัวนั้น")
• Han har ont i magen. – เขาปวดท้อง
• Har du ont i halsen? – คุณเจ็บคอไหม?
• Jag har ont i ryggen. – ฉันปวดหลัง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยมากสำหรับผู้ที่คุ้นเคยกับภาษาอังกฤษคือการพูดว่า mitt huvud gör ont หรือ jag har ont i huvud คนสวีเดนแทบจะไม่ใช้คำสรรพนามแสดงความเป็นเจ้าของ (min, mitt) กับอวัยวะในร่างกายตัวเองในบริบทนี้เลยครับ แทนที่จะพูดว่า "หัวของฉัน" ให้ใช้คำว่า huvudet (หัวนั้น) ไปเลยตรงๆ

นอกจากนี้ คุณยังสามารถใช้คำประสมในภาษาสวีเดนสำหรับเรียกอาการเจ็บป่วยเฉพาะเจาะจงได้ด้วย เช่น huvudvärk (อาการปวดศีรษะ) หรือ magont (อาการปวดท้อง) หากคุณอยากเรียนรู้เพิ่มเติมว่าคนสวีเดนสร้างคำอธิบายที่แสนสะดวกเหล่านี้ได้อย่างไร ลองแวะไปอ่านคู่มือของเราเรื่อง คำประสมในภาษาสวีเดน ได้เลยครับ

โรคภัยไข้เจ็บที่พบบ่อยและการเจ็บป่วย

พอเข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วงและอากาศเริ่มเย็นลง บทสนทนาเกี่ยวกับโรคหวัดและไข้หวัดใหญ่ก็จะมีให้ได้ยินอยู่เสมอ นี่คือสำนวนที่มีประโยชน์ที่สุดสำหรับการบอกว่าตัวเองป่วยครับ:

• Jag är förkyld. – ฉันเป็นหวัด
• Jag har feber. – ฉันมีไข้
• Hon hostar mycket. – เธอไอหนักมาก
• Jag stannar hemma idag. – วันนี้ฉันพักอยู่ที่บ้าน (คุณสามารถอ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการพูดถึงชีวิตในบ้านได้ในบทความเรื่อง hem และ hemma ของเราครับ)

เวลาที่มีคนบอกคุณว่าเขารู้สึกไม่ค่อยสบาย มีอยู่หนึ่งประโยคที่คุณจำเป็นต้องรู้ไว้เลย นั่นคือ Krya på dig! (หายไวๆ นะ!) คุณจะได้ยินคำนี้บ่อยมาก ทั้งในที่ทำงาน ข้อความแชต และตามร้านค้าเวลาที่มีคนป่วยครับ

คำศัพท์สุขภาพที่ควรรู้

วัฒนธรรมเรื่องสุขภาพในชีวิตจริงที่สวีเดน

ในสวีเดน การถามว่า Hur mår du? (สบายดีไหม?) มักจะมีความหมายตรงตัวมากกว่าในประเทศอย่างสหรัฐอเมริกาหรือสหราชอาณาจักร แม้ว่าคำทักทายสั้น ๆ อย่าง Hej! หรือ Läget? จะใช้ทักทายกันแบบสบาย ๆ ทั่วไปได้ แต่การสบตาแล้วถามใครสักคนว่า Hur mår du? จะสื่อว่าคุณอยากรู้คำตอบจริง ๆ ดังนั้น ไม่ต้องแปลกใจเลยหากเพื่อนหรือเพื่อนร่วมงานชาวสวีเดนจะหยุดคิดนิดนึงแล้วตอบคุณอย่างตรงไปตรงมาว่า: Jag är lite trött idag (วันนี้ฉันเหนื่อยนิดหน่อย)

หากคุณป่วยในสวีเดน ระบบที่นี่สนับสนุนเป็นอย่างยิ่งให้คุณพักผ่อนอยู่บ้านแทนที่จะฝืนไปทำงาน พ่อแม่มีสิทธิ์พิเศษในการหยุดอยู่บ้านเพื่อดูแลลูกที่ป่วยโดยยังได้รับเงินช่วยเหลือจากรัฐ ซึ่งเป็นแนวคิดทางวัฒนธรรมที่ชาวสวีเดนชื่นชอบมากที่เรียกว่า vabba (การหยุดดูแลลูกที่ป่วย ย่อมาจาก vård av barn)

และหากคุณต้องการคำปรึกษาทางการแพทย์ที่ไม่ใช่กรณีฉุกเฉิน ชาวสวีเดนจะโทรไปที่เบอร์ 1177 ซึ่งเป็นสายด่วนบริการสุขภาพแห่งชาติตลอด 24 ชั่วโมง หรือไปพบแพทย์ที่ vårdcentral (ศูนย์สุขภาพ) ประจำท้องถิ่น

แบบฝึกหัดทบทวนสั้น ๆ

มาทดสอบความรู้ใหม่ของคุณด้วยแบบฝึกหัดสั้น ๆ 3 ข้อนี้กัน

1. คุณจะบอกคนอื่นว่าเจ็บคอโดยใช้คำว่า ont ได้อย่างไร?
2. เลือกคำที่ถูกต้อง: "Jag åt för mycket godis, så jag mår ______ (dåligt / illa)."
3. วลีมาตรฐานในภาษาสวีเดนที่ใช้พูดว่า "หายไว ๆ นะ!" คืออะไร?

เฉลย:

1. Jag har ont i halsen. (อย่าลืมรูปชี้เฉพาะ: halsen ไม่ใช่แค่ hals นะ!)
2. illa (ถ้าคุณรู้สึกไม่สบายท้องเพราะกินเยอะเกินไป คุณจะรู้สึกคลื่นไส้: mår illa)
3. Krya på dig!

ฝึกฝนบทเรียนนี้กับ Kielo

คุณสามารถฝึกพูดคุยเกี่ยวกับอาการป่วย การนัดหมายเพื่อไปตรวจที่คลินิก หรือแค่ถามไถ่สารทุกข์สุกดิบกับเพื่อน ๆ ได้ในบทสนทนาแบบโต้ตอบของ Kielo เพิ่มคำศัพท์เกี่ยวกับสุขภาพเหล่านี้ลงในแผนการทบทวนประจำวันของคุณได้เลย เพื่อให้คุณพูดตอบได้อย่างมั่นใจในครั้งต่อไปที่มีคนถามว่า: Hur mår du idag?