Hur mår du: صحبت درباره سلامتی و حال خود به زبان سوئدی

وقتی به سوئد مهاجرت می‌کنید یا به آنجا سفر می‌کنید، صحبت درباره‌ی اینکه چه احساس و حالی دارید تقریباً هر روز پیش می‌آید. چه وقتی یک همکار بپرسد اول صبحتان چطور گذشته و چه زمانی که برای تهیه‌ی دارو به داروخانه بروید، دانستن نحوه‌ی توصیف حال و احوالتان به زبان سوئدی کاملاً ضروری است.

صحبت کردن درباره‌ی سلامت به زبان سوئدی، وقتی این دو فعل کلیدی را یاد بگیرید، فوق‌العاده ساده و سرراست است: må (حال داشتن/احوال داشتن، در رابطه با سلامت) و ha (داشتن). بیایید ببینیم چطور می‌توان به شکلی طبیعی و بدون افتادن در تله‌های رایج انگلیسی‌زبانان از آن‌ها استفاده کرد.

چطور بگوییم چه حالی داریم: Må در برابر Känna sig

در انگلیسی از فعل "to feel" برای همه‌چیز استفاده می‌شود: "I feel sick" (حالم بده)، "I feel cold" (احساس سرما می‌کنم)، یا "I feel happy" (احساس خوشحالی می‌کنم). اما در سوئدی، فعل‌های مختلفی برای توصیف انواع مختلف احوال و احساسات به کار می‌روند.

وقتی می‌خواهید درباره‌ی وضعیت کلی سلامت جسمی خود صحبت کنید، فعلی که باید به کار ببرید må (حال داشتن) است:

• Hur mår du? – حالت چطوره؟ / چه حالی داری؟
• Jag mår bra. – حالم خوبه. / روبه‌راهم.
• Jag mår toppen! – حالم عالیه!
• Jag mår dåligt. – حالم بده. / ناخوشم.

مواظب یک خطای رایج و معروف باشید: dåligt در برابر illa. اگر بگویید Jag mår dåligt (حالم بده)، مردم متوجه می‌شوند که بیمارید، بی‌حوصله‌اید یا کلاً روبه‌راه نیستید. اما اگر بگویید Jag mår illa (حالت تهوع دارم)، یعنی معده‌تان به‌هم ریخته و ممکن است بالا بیاورید. این دو را جابه‌جا به کار ببرید، ممکن است وقتی فقط یک آسپرین خواسته‌اید، یک سطل دستتان بدهند!

اگر می‌خواهید یک حس یا احساس زودگذر و لحظه‌ای را توصیف کنید، از عبارت انعکاسی känna sig (احساس کردن) استفاده کنید:

• Jag känner mig trött. – احساس خستگی می‌کنم.
• Känner du dig pigg? – سر حالی؟ / احساس پرانرژی بودن می‌کنی؟
• Hon känner sig stressad. – او احساس استرس می‌کند.

یک ترفند سریع برای به خاطر سپردن: از må برای وضعیت کلی سلامت جسمی‌تان استفاده کنید، و از känna sig به همراه یک صفت برای توصیف احساسی که در همین لحظه دارید.

چطور درد را توصیف کنیم: جادوی "Ha ont i"

اگر جایی از بدنتان واقعاً درد می‌کند چه؟ در انگلیسی معمولاً می‌گویند "My head hurts" یا "I have a stomach ache".

در زبان سوئدی، ساختار استاندارد و کاملاً طبیعی ha ont i (درد داشتن در) است که بعد از آن بخش مورد نظر از بدن با حالت معرفه (با پسوند -en یا -et) می‌آید:

• Jag har ont i huvudet. – سردرد دارم. (تحت‌اللفظی: «درد در سر دارم.»)
• Han har ont i magen. – او دل‌درد دارد.
• Har du ont i halsen? – گلویت درد می‌کند؟
• Jag har ont i ryggen. – کمرم درد می‌کند.

یک اشتباه بسیار رایج در بین زبان‌آموزان گفتن mitt huvud gör ont یا jag har ont i huvud است. سوئدی‌ها در این حالت تقریباً هرگز از ضمایر ملکی (min, mitt) برای اعضای بدن خود استفاده نمی‌کنند. به جای «سرِ من»، خیلی ساده بگویید huvudet (سر).

همچنین می‌توانید از کلمات مرکب سوئدی برای بیماری‌ها و دردهای خاص استفاده کنید، مانند huvudvärk (سردرد) یا magont (دل‌درد). اگر دوست دارید بیشتر یاد بگیرید که سوئدی‌ها چطور این کلمات توصیفی جالب را می‌سازند، راهنمای ما درباره‌ی کلمات مرکب سوئدی را ببینید.

بیماری‌های رایج و ناخوش احوال بودن

وقتی پاییز می‌رسد و هوا رو به سردی می‌رود، صحبت درباره‌ی سرماخوردگی و آنفولانزا حسابی رواج پیدا می‌کند. در اینجا کاربردی‌ترین عبارت‌ها برای زمان بیماری را آورده‌ایم:

• Jag är förkyld. – سرما خورده‌ام.
• Jag har feber. – تب دارم.
• Hon hostar mycket. – او زیاد سرفه می‌کند.
• Jag stannar hemma idag. – من امروز خانه می‌مانم. (می‌توانید درباره‌ی صحبت کردن در مورد کارهای روزمره خانه، مطالب بیشتری را در مقاله‌ی ما درباره‌ی hem و hemma بخوانید).

وقتی کسی به شما می‌گوید حالش خوب نیست و کسالت دارد، یک عبارت است که حتماً باید بلد باشید: Krya på dig! (زود خوب بشی!). هر وقت کسی بیمار باشد، این عبارت را در محیط کار، پیام‌ها و حتی مغازه‌ها خواهید شنید.

واژگان کاربردی مرتبط با سلامت

فرهنگ سلامتی در زندگی روزمره‌ی سوئد

در سوئد، پرسیدن Hur mår du? (حالت چطوره؟) معمولاً معنای واقعی‌تر و جدی‌تری نسبت به کشورهایی مثل آمریکا یا بریتانیا دارد. در حالی که یک Hej! کوتاه یا Läget? به عنوان یک احوال‌پرسی خودمانی و گذرا کاربرد دارد، پرسیدن Hur mår du? با ارتباط چشمی مستقیم، نشان می‌دهد که شما واقعاً پیگیر وضعیت و جویای حال طرف مقابل هستید. اصلاً تعجب نکنید اگر یک دوست یا همکار سوئدی لحظه‌ای مکث کند و کاملاً صادقانه بگوید: Jag är lite trött idag (امروز کمی خسته‌ام).

اگر در سوئد بیمار شوید، فرهنگ و سیستم کاری شما را به جای فشار آوردن به خود در محل کار، شدیداً تشویق به ماندن در خانه و استراحت می‌کند. همچنین والدین حق ویژه‌ای دارند که برای مراقبت از کودک بیمار در خانه بمانند و کمک‌هزینه‌ی دولتی دریافت کنند—یک مفهوم فرهنگی و بسیار محبوب در سوئد که به عنوان vabba (مراقبت از فرزند بیمار، کوتاه‌شده‌ی vård av barn) شناخته می‌شود.

اگر هم به مشاوره‌ی پزشکی غیرفوری نیاز داشته باشید، سوئدی‌ها با شماره‌ی 1177 (سامانه‌ی راهنمای خدمات سلامت شبانه‌روزی کشور) تماس می‌گیرند یا به vårdcentral (درمانگاه محلی) خود مراجعه می‌کنند.

تمرین سریع

دانش جدیدتان را با این سه تمرین سریع بسنجید.

۱. چطور با استفاده از ont به کسی می‌گویید گلویتان درد می‌کند؟ ۲. کلمه‌ی مناسب را انتخاب کنید: "Jag åt för mycket godis, så jag mår ______ (dåligt / illa)." ۳. عبارت رایج سوئدی برای گفتن «زودتر خوب شی!» چیست؟

پاسخ‌ها: ۱. Jag har ont i halsen. (فرم معرفه را فراموش نکنید: halsen، نه فقط hals!) ۲. illa (اگر به خاطر پرخوری معده‌تان به هم ریخته باشد، حالت تهوع دارید: mår illa). ۳. Krya på dig!

این را با Kielo تمرین کنید

شما می‌توانید صحبت درباره‌ی علائم بیماری، رزرو نوبت درمانگاه، یا یک احوال‌پرسی ساده با دوستان را در گفتگوهای تعاملی Kielo تمرین کنید. این اصطلاحات مربوط به سلامت را به برنامه‌ی مرور روزانه‌ی خود بیفزایید تا دفعه‌ی بعد که کسی از شما پرسید: Hur mår du idag? بتوانید با اعتماد‌به‌نفس کامل پاسخ دهید.