Mormor และ Farfar: เรียนรู้คำศัพท์ครอบครัวภาษาสวีเดน

เมื่อเริ่มคุยกับคนสวีเดนเรื่องญาติพี่น้อง คุณอาจสังเกตเห็นเรื่องน่าสนใจอย่างหนึ่ง นั่นคือภาษาสวีเดนไม่ได้มีแค่คำว่า "grandmother" หรือ "uncle" คำเดียวโดดๆ แต่ภาษาสวีเดนจะสร้างคำเรียกคนในครอบครัวเหมือนตัวต่อชิ้นเล็กๆ ที่บอกได้อย่างชัดเจนเลยว่าใครเป็นญาติฝ่ายไหน เมื่อคุณเข้าใจโครงสร้างง่ายๆ เบื้องหลังคำเหล่านี้แล้ว คุณจะไม่มีวันสับสนระหว่างปู่ย่าตายายหรือญาติฝ่ายคู่สมรสอีกเลย

ตรรกะสุดฉลาดของคำเรียกปู่ย่าตายายในภาษาสวีเดน

ในภาษาอังกฤษ คำว่า "grandmother" อาจทำให้คุณต้องคอยเดาว่าหมายถึงคุณย่า (ฝั่งพ่อ) หรือคุณยาย (ฝั่งแม่) กันแน่ แต่ภาษาสวีเดนแก้ปัญหานี้ได้อย่างหมดจดด้วยการนำคำว่าแม่ (mor) และพ่อ (far) มาต่อเข้าด้วยกัน

ลองดูความชัดเจนและเป็นเหตุเป็นผลนี้สิ:

mormor (แม่ของแม่): คุณยาย (ญาติฝั่งแม่)
morfar (พ่อของแม่): คุณตา (ญาติฝั่งแม่)
farmor (แม่ของพ่อ): คุณย่า (ญาติฝั่งพ่อ)
farfar (พ่อของพ่อ): คุณปู่ (ญาติฝั่งพ่อ)

ในชีวิตประจำวัน คนสวีเดนจะเรียกพ่อแม่ของตัวเองว่า mamma (แม่) และ pappa (พ่อ) แต่เมื่อพูดถึงปู่ย่าตายาย ระบบคำประสมนี้ก็ยังคงใช้อยู่เหมือนเดิม เช่น: Jag ska fika med min mormor i dag (วันนี้ฉันจะไป fika กับคุณยาย)

แล้วถ้าอยากพูดถึง "ปู่ย่าตายาย" เป็นกลุ่มรวมๆ ล่ะ? คุณก็แค่รวมคำตามฝั่งครอบครัว เช่น morföräldrar (คุณตาคุณยาย / ญาติผู้ใหญ่ฝั่งแม่) หรือ farföräldrar (คุณปู่คุณย่า / ญาติผู้ใหญ่ฝั่งพ่อ) แต่ถ้าต้องการหมายถึงปู่ย่าตายายทั้งสี่คนโดยไม่เจาะจงฝั่ง คุณก็สามารถพูดว่า mor- och farföräldrar

ป้า น้า อา ลุง และพี่น้อง

รูปแบบเดียวกันนี้ยังใช้กับคำเรียกลุง ป้า น้า และอาด้วย ภาษาสวีเดนจะสร้างคำเรียกที่เฉพาะเจาะจงตามความสัมพันธ์ของบุคคล:

moster (ย่อมาจาก mors syster): ป้าหรือน้าสาว (พี่สาวหรือน้องสาวของแม่)
morbror (พี่ชายหรือน้องชายของแม่): ลุงหรือน้าชาย (พี่ชายหรือน้องชายของแม่)
faster (ย่อมาจาก fars syster): ป้าหรืออาผู้หญิง (พี่สาวหรือน้องสาวของพ่อ)
farbror (พี่ชายหรือน้องชายของพ่อ): ลุงหรืออาผู้ชาย (พี่ชายหรือน้องชายของพ่อ)

สังเกตไหมว่า moster และ faster เป็นรูปย่อมาจาก mor-syster และ far-syster

หลักจำง่ายๆ มีสองข้อดังนี้:

ถ้าคำขึ้นต้นด้วย mor- แสดงว่าเป็นญาติฝั่งแม่
ถ้าคำขึ้นต้นด้วย far- แสดงว่าเป็นญาติฝั่งพ่อ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยสำหรับผู้ที่คุ้นเคยกับภาษาอังกฤษ คือการพยายามหาคำในภาษาสวีเดนที่แปลว่า "aunt" แบบรวมๆ แต่ภาษาสวีเดนไม่มีคำกลางๆ คำเดียวสำหรับคำนี้ คุณต้องเลือกระหว่าง moster หรือ faster เสมอ

สำหรับพี่และน้อง ภาษาสวีเดนมีคำนามรวมคือ ett syskon (พี่น้องหนึ่งคน) หากมีคนถามคุณว่า Har du syskon? (คุณมีพี่น้องไหม?) คุณสามารถตอบได้ว่า: Ja, jag har en bror och en syster (ใช่ ฉันมีพี่ชาย/น้องชายหนึ่งคน และพี่สาว/น้องสาวหนึ่งคน)

ความสัมพันธ์ยุคใหม่ในสวีเดน: sambo, särbo และ bonus

ชีวิตครอบครัวของชาวสวีเดนขึ้นชื่อเรื่องความทันสมัยและเน้นการใช้ชีวิตจริง คำศัพท์ต่างๆ จึงสะท้อนมุมมองนี้อย่างชัดเจน คุณจะได้ยินคำเหล่านี้อยู่ทุกหนทุกแห่งในสวีเดน:

en sambo: คนรักที่คุณอาศัยอยู่ด้วยกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส คำนี้มาจาก sammanboende (การอยู่ร่วมกัน) ในสวีเดน คำนี้ถือเป็นสถานะทางกฎหมายอย่างเป็นทางการ ผู้คนเป็น sambo กันนานหลายสิบปี ซื้อบ้านร่วมกัน และเลี้ยงดูลูกๆ ด้วยกันได้ตามปกติ
en särbo: คู่รักระยะยาวที่แยกกันอยู่คนละบ้าน (sär- สื่อถึงการแยกจากกัน)
en bonusfamilj: ครอบครัวแบบผสม (ครอบครัวที่มีลูกติดจากความสัมพันธ์ครั้งก่อน) แทนที่จะใช้คำที่มีภาพจำในแง่ลบอย่าง styvmor (แม่เลี้ยง) ภาษาสวีเดนยุคใหม่เลือกใช้คำเชิงบวกอย่าง bonus แทน: en bonusmamma (แม่เลี้ยง), en bonuspappa (พ่อเลี้ยง) และ ett bonusbarn (ลูกเลี้ยง)

คำศัพท์ครอบครัวภาษาสวีเดนที่สำคัญ

ภาษาสวีเดน	ความหมาย	ตัวอย่าง
en familj	ครอบครัว	Jag älskar min familj. (ฉันรักครอบครัวของฉัน)
föräldrar	พ่อแม่	Mina föräldrar bor i Göteborg. (พ่อแม่ของฉันอาศัยอยู่ที่เยอเตอบอร์ก)
ett barn	ลูก / เด็ก	De har två barn. (พวกเขามีลูกสองคน)
ett syskon	พี่น้อง	Jag har tre syskon. (ฉันมีพี่น้องสามคน)
en mormor	ยาย (แม่ของแม่)	Min mormor bakar jättegoda bullar. (คุณยายของฉันอบขนมปังโรลอร่อยมาก)
en farfar	ปู่ (พ่อของพ่อ)	Farfar fyller 80 år på lördag. (วันเสาร์นี้คุณปู่จะอายุครบ 80 ปี)
en faster	ป้า/อา (พี่สาวหรือน้องสาวของพ่อ)	Vi hälsar på faster Karin. (พวกเราไปเยี่ยมคุณป้า Karin)
en morbror	ลุง/น้า (พี่ชายหรือน้องชายของแม่)	Min morbror är lärare. (คุณน้าของฉันเป็นครู)
en sambo	คู่ชีวิตที่อยู่กินด้วยกัน	Min sambo och jag letar efter en lägenhet. (ฉันกับแฟนกำลังมองหาอพาร์ตเมนต์)
en bonuspappa	พ่อเลี้ยง	Min bonuspappa heter Erik. (พ่อเลี้ยงของฉันชื่อ Erik)

ครอบครัวในชีวิตประจำวันของชาวสวีเดน

ในสวีเดน ความสัมพันธ์ในครอบครัวจะค่อนข้างเป็นกันเองและมีความเสมอภาค เด็กๆ มักจะเรียกพ่อแม่ว่า mamma และ pappa ส่วนป้า น้า อา ปู่ ย่า ตา ยาย ทุกคนก็มักจะเรียกด้วยชื่อต้น หรือเรียกด้วยคำบอกเครือญาติอย่าง farmor และ morfar

คุณจะสังเกตเห็นได้ด้วยว่า สถานะ sambo (การอยู่กินด้วยกันโดยไม่ได้แต่งงาน) ได้รับการยอมรับทางสังคมอย่างเท่าเทียมกับการแต่งงานเลย เวลาเจอเพื่อนร่วมงานในเช้าวันจันทร์ ชาวสวีเดนก็จะพูดคุยกันสบายๆ ว่า: Min sambo och jag åkte till stugan i helgen (สุดสัปดาห์นี้ฉันกับแฟนไปพักผ่อนที่บ้านพักตากอากาศมา)

ครอบครัวแบบผสม (Blended families) ก็พบได้ทั่วไปและเปิดรับกันอย่างกว้างขวางในวัฒนธรรมสวีเดน ถึงขนาดมีซีรีส์แนวดราม่าคอมเมดี้ยอดฮิตของสวีเดนเรื่อง Bonusfamiljen (The Bonus Family) ที่ถ่ายทอดทั้งความสุขและความวุ่นวายของการทำหน้าที่พ่อแม่ร่วมกัน รวมถึงการจัดการชีวิตครอบครัวยุคใหม่

แบบฝึกหัดสั้นๆ

ลองทดสอบความรู้ของคุณด้วยแบบฝึกหัดสั้นๆ 3 ข้อนี้ดู

พี่ชายหรือน้องชายของแม่มาเยี่ยมคุณ ภาษาสวีเดนจะเรียกเขาว่าอะไร?
แปลประโยคนี้เป็นภาษาไทย: Min sambo har två syskon.
เลือกคำที่ถูกต้อง: แม่ของพ่อคุณคือ (mormor / farmor)

เฉลย

morbror (หรือ min morbror)
"แฟน (ที่อยู่กินด้วยกัน) ของฉันมีพี่น้องสองคน"
farmor

ฝึกฝนสิ่งนี้กับ Kielo

ลองแนะนำแผนผังครอบครัวของคุณในการสนทนากับ Kielo ครั้งต่อไป แผนการเรียนรู้ประจำวันจะช่วยคุณทบทวนคำศัพท์อย่าง mormor, syskon และ sambo จนเริ่มคุ้นเคยและใช้ได้อย่างเป็นธรรมชาติ

เริ่มต้นการสนทนาครั้งต่อไปด้วยการบอก Kielo ว่า: Min familj är ganska stor! (ครอบครัวของฉันค่อนข้างใหญ่ทีเดียว!)