Mormor و Farfar: وشەکانی خێزان بە زمانی سویدی فێربە

کاتێک بۆ یەکەمجار دەست دەکەیت بە قسەکردن لەگەڵ سویدییەکان دەربارەی کەسوکاریان، رەنگە سەرنجی شتێکی زۆر سەرنجڕاکێش بدەیت: زمانی سویدی تەنیا یەک وشەی نییە بۆ "داپیرە" یان "مام/خاڵ". لە جیاتی ئەوە، زمانی سویدی وشەکانی خێزان وەک مەتەڵێکی بچووک دروست دەکات کە ڕێک پێت دەڵێت ئەو کەسە سەر بە کام لای خێزانەکەیە. کاتێک لە نەخشەی سادەی پشتی ئەم وشانە تێدەگەیت، ئیتر هەرگیز داپیرە و باپیرە یان خزمانی هاوسەرەکەت لێ تێکەڵ نابێت.

لۆژیکی بلیمەتانەی داپیرە و باپیرە لە زمانی سویدیدا

لە زمانی ئینگلیزیدا، وشەی "grandmother" بە مەزندەکردنەوە بەجێت دەهێڵێت: ئایا ئەو لەلای دایکتەوەیە یان لەلای باوکتەوە؟ زمانی سویدی ئەم مەتەڵە بە لکاندنی وشەکانی دایک (mor) و باوک (far) پێکەوە چارەسەر دەکات.

بڕوانە چەندە ڕوون و لۆژیکییە:

mormor (دایکی دایک): داپیرە لەلای دایکەوە
morfar (باوکی دایک): باپیرە لەلای دایکەوە
farmor (دایکی باوک): داپیرە لەلای باوکەوە
farfar (باوکی باوک): باپیرە لەلای باوکەوە

بۆ ئاخاوتنی ڕۆژانە، سویدییەکان وشەکانی mamma (دایکە) و pappa (باوکە) بەکاردەهێنن کاتێک قسە لەگەڵ دایک و باوکیان دەکەن. بەڵام کاتێک ئاماژە بە داپیرە و باپیرە دەکرێت، سیستەمی لێکدراوەکە وەک خۆی دەمێنێتەوە: Jag ska fika med min mormor i dag (ئەمڕۆ لەگەڵ داپیرەم لەلای دایکمەوە قاوە و شیرینی "فیکا" دەخۆمەوە).

ئەی ئەگەر بتەوێت بڵێیت "داپیرە و باپیرە" وەک گرووپێکی کۆ؟ زۆر بە سادەیی هەردوو لایەنەکە کۆدەکەیتەوە: morföräldrar (داپیرە و باپیرەی لای دایک) یان farföräldrar (داپیرە و باپیرەی لای باوک). ئەگەر مەبەستت هەر چوار داپیرە و باپیرە بێت بەبێ دیاریکردنی لایەنێک، دەتوانیت بڵێیت mor- och farföräldrar.

پوور، مام، خاڵ و خوشک و براکان

هەمان ئەم شێوازە بۆ پوور، مام و خاڵەکانیش کار دەکات. زمانی سویدی ناوی زۆر ورد لەسەر بنەمای ئەوە دروست دەکات کە کێ خزمایەتیی لەگەڵ کێ هەیە:

moster (کورتکراوەی mors syster): پوور (خوشکی دایک)
morbror (برای دایک): خاڵ
faster (کورتکراوەی fars syster): پوور (خوشکی باوک)
farbror (برای باوک): مام

سەرنج بدە چۆن moster و faster شێوەی کورتکراوەی mor-syster و far-systerن.

ئەمەش دوو یاسای خێرا بۆ بیرهاتنەوە:

ئەگەر وشەکە بە mor- دەستی پێکرد، سەر بە خێزانی دایکتە.
ئەگەر وشەکە بە far- دەستی پێکرد، سەر بە خێزانی باوکتە.

هەڵەیەکی باو لەنێو ئینگلیزی‌ئاخێواندا ئەوەیە کە بەدوای وشەیەکی سویدیدا دەگەڕێن کە بە گشتی مانای "پوور" بدات. زمانی سویدی یەک وشەی بێلایەنی بۆ پوور نییە؛ پێویستە لە نێوان moster یان faster یەکیان هەڵبژێریت.

بۆ خوشک و براکان، زمانی سویدی ناوی کۆمەڵی ett syskon (خوشک یان برا)ی هەیە. ئەگەر کەسێک لێت بپرسێت Har du syskon? (خوشک و برات هەیە؟)، دەتوانیت وەڵام بدەیتەوە: Ja, jag har en bror och en syster (بەڵێ، برایەک و خوشکێکم هەیە).

پەیوەندییە مۆدێرنەکانی سوید: sambo، särbo و bonus

ژیانی خێزانی لە سوید بەوە ناسراوە کە مۆدێرن و پراکتیکییە، و وشەکانی زمانیش ڕەنگدانەوەی ئەوەن. ئەم وشانە لە هەموو شوێنێکی سوید دەبیستیت:

en sambo: هاوبەشێکی ژیان کە بەبێ هاوسەرگیری پێکەوە دەژین. ئەمە لە sammanboende (پێکەوەژیان) هاتووە. پێگەیەکی یاسایی فەرمییە لە سوید، و خەڵک بۆ چەندین دەیە وەک sambo دەمێننەوە، پێکەوە خانوو دەکڕن و پێکەوە منداڵ بەخێو دەکەن.
en särbo: هاوبەشێکی سۆزداریی درێژخایەن کە لە ماڵێکی جیاوازدا دەژی (sär- ئاماژەیە بۆ جیا).
en bonusfamilj: خێزانێکی لێکدراو و پێکهاتوو لە چەند پەیوەندییەک. لە جیاتی بەکارهێنانی ئەو وشانەی بارگرانیی مێژوویی و وێنەی نەرێنییان هەیە وەک styvmor (زڕدایک)، زمانی سویدیی مۆدێرن وشە ئەرێنییەکەی bonus (پاداشت / زیادە) بەکاردەهێنێت: en bonusmamma (باوەژن/زڕدایک)، en bonuspappa (مێردی دایک/زڕباوک)، و ett bonusbarn (منداڵی هاوسەر/زڕمنداڵ).

وشە سەرەکییەکانی خێزان لە زمانی سویدیدا

سویدی	کوردی	نموونە
en familj	خێزانێک	Jag älskar min familj. (من خێزانەکەمم خۆشدەوێت.)
föräldrar	دایکوباب (باوان)	Mina föräldrar bor i Göteborg. (دایکوبابم لە Göteborg دەژین.)
ett barn	منداڵێک	De har två barn. (ئەوان دوو منداڵیان هەیە.)
ett syskon	خوشک یان برا	Jag har tre syskon. (من سێ خوشکوبرام هەیە.)
en mormor	داپیرە (دایکی دایک)	Min mormor bakar jättegoda bullar. (داپیرەم شیرینیی زۆر بەتام دروست دەکات.)
en farfar	باپیرە (باوکی باوک)	Farfar fyller 80 år på lördag. (باپیرە ڕۆژی شەممە دەبێتە 80 ساڵ.)
en faster	پوور (خوشکی باوک)	Vi hälsar på faster Karin. (سەردانی پوورە Karin دەکەین.)
en morbror	خاڵ (برای دایک)	Min morbror är lärare. (خاڵم مامۆستایە.)
en sambo	هاوبەشی ژیان (کە پێکەوە دەژین)	Min sambo och jag letar efter en lägenhet. (من و هاوبەشی ژیانم بەدوای شوقەیەکدا دەگەڕێین.)
en bonuspappa	زڕباوک	Min bonuspappa heter Erik. (ناوی زڕباوکم Erikـە.)

خێزان لە ژیانی ڕۆژانەی سویدیدا

لە سوید، پەیوەندییە خێزانییەکان ناڕەسمین و لەسەر بنەمای یەکسانی دامەزراون. منداڵان بەزۆری دایکوبابیان بە mamma و pappa بانگ دەکەن، و هەموو کەسێکیش پوور، مام، خاڵ و داپیرە و باپیرەیان بە ناوی خۆیان یان بە وشەی وەک farmor و morfar بانگ دەکەن.

هەروەها تێبینی ئەوەش دەکەیت کە بوون بە sambo لە ڕووی ڕێزی کۆمەڵایەتییەوە بە تەواوی یەکسانە بە هاوسەرگیری. کاتێک بەیانیی دووشەممە چاویان بە هاوکارەکانیان دەکەوێت، سویدییەکان زۆر ئاسایی دەڵێن: Min sambo och jag åkte till stugan i helgen (من و هاوبەشی ژیانم ئەم کۆتایی هەفتەیە ڕۆیشتین بۆ کوخەکە).

خێزانە تێکەڵەکانیش لە کلتووری سویدیدا زۆر باون و پشتیوانییەکی باشیان لێ دەکرێت. تەنانەت زنجیرەیەکی درامی-کۆمیدیی سویدیی زۆر بەناوبانگ هەیە بە ناوی Bonusfamiljen (خێزانی بۆنوس) کە باس لە خۆشییەکان و شڵەژانەکانی بەخێوکردنی هاوبەشی منداڵان و کاروباری خێزانی مۆدێرن دەکات.

ڕاهێنانی خێرا

بە ئەم سێ ڕاهێنانە کورتە زانیارییەکانت تاقی بکەرەوە.

برای دایکت سەردانت دەکات. لە زمانی سویدیدا بە چی ناودەبرێت؟
ئەم ڕستەیە وەربگێڕە بۆ کوردی: Min sambo har två syskon.
وشە ڕاستەکە هەڵبژێرە: دایکی باوکت دەبێتە (mormor / farmor)ـی تۆ.

وەڵامەکان

morbror (یان min morbror)
«هاوبەشی ژیانم دوو خوشکوبرای هەیە.»
farmor

ئەمە لەگەڵ Kielo مەشق پێ بکە

لە گفتوگۆی داهاتووت لەگەڵ Kielo هەوڵ بدە داری خێزانەکەت بناسێنیت. پلانی ڕۆژانەکەت یارمەتیت دەدات پێداچوونەوە بە وشەکانی وەک mormor، syskon و sambo بکەیت تا ئەو کاتەی بە تەواوی ئاسایی و سروشتی دەبن بۆت.

گفتوگۆی داهاتووت دەست پێ بکە بەوەی کە بە Kielo بڵێیت: Min familj är ganska stor! (خێزانەکەم تا ڕادەیەک گەورەیە!)