Mormor و Farfar: یادگیری نام اعضای خانواده در زبان سوئدی

وقتی برای اولین بار با سوئدی‌ها درباره اقوام و بستگانشان صحبت می‌کنید، شاید متوجه نکته شگفت‌انگیزی بشوید: زبان سوئدی فقط یک واژه واحد برای «مادربزرگ» یا «دایی/عمو» ندارد. در عوض، کلمات مربوط به خانواده در سوئدی مثل پازل‌های کوچکی ساخته می‌شوند که دقیقاً مشخص می‌کنند هر شخص متعلق به کدام سمتِ خانواده است. به محض اینکه الگوی ساده پشت این کلمات را یاد بگیرید، دیگر هرگز پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها یا بستگان سببی‌تان را با هم اشتباه نخواهید کرد.

منطق هوشمندانه پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها در زبان سوئدی

در زبان انگلیسی، واژه «grandmother» شما را به حدس زدن وامی‌دارد: آیا او مادربزرگ مادری است یا پدری؟ زبان سوئدی این معما را با چسباندن واژه‌های مادر (mor) و پدر (far) به یکدیگر حل می‌کند.

ببینید چقدر شفاف و منطقی است:

mormor (مادرِ مادر): مادربزرگ مادری
morfar (پدرِ مادر): پدربزرگ مادری
farmor (مادرِ پدر): مادربزرگ پدری
farfar (پدرِ پدر): پدربزرگ پدری

در گفتگوی روزمره، سوئدی‌ها هنگام صحبت با والدینشان از mamma (مامان) و pappa (بابا) استفاده می‌کنند. اما هنگام اشاره به پدربزرگ و مادربزرگ، همان سیستم ترکیبی حفظ می‌شود: Jag ska fika med min mormor i dag (من امروز با مادربزرگ مادری‌ام فیکا دارم).

اگر بخواهید به صورت کلی به «پدربزرگ و مادربزرگ» اشاره کنید چطور؟ خیلی ساده، دو طرف را مشخص می‌کنید: morföräldrar (پدربزرگ و مادربزرگ مادری) یا farföräldrar (پدربزرگ و مادربزرگ پدری). اگر هم منظورتان هر چهار پدربزرگ و مادربزرگ بدون مشخص کردن سمت باشد، می‌توانید بگویید mor- och farföräldrar.

عمه‌ها، خاله‌ها، عموها، دایی‌ها، و خواهر و برادرها

همین الگو برای عمه، خاله، عمو و دایی هم صدق می‌کند. زبان سوئدی بر اساس اینکه چه کسی با چه کسی نسبت دارد، عنوان‌های دقیقی می‌سازد:

moster (کوتاه‌شده‌ی mors syster): خاله
morbror (برادرِ مادر): دایی
faster (کوتاه‌شده‌ی fars syster): عمه
farbror (برادرِ پدر): عمو

دقت کنید که moster و faster چگونه شکل‌های فشرده‌شده‌ی mor-syster و far-syster هستند.

اینجا دو قاعده سرانگشتی و سریع داریم:

اگر کلمه با mor- شروع شود، به خانواده مادری شما تعلق دارد.
اگر کلمه با far- شروع شود، به خانواده پدری شما تعلق دارد.

یک اشتباه رایج برای انگلیسی‌زبان‌ها این است که دنبال یک واژه کلی سوئدی برای «aunt» (عمه/خاله) می‌گردند. سوئدی واژه خنثی و تکی برای این مفهوم ندارد؛ حتماً باید بین moster یا faster یکی را انتخاب کنید.

برای برادر و خواهر، زبان سوئدی واژه کلی ett syskon (هم‌نیا / خواهر یا برادر) را دارد. اگر کسی از شما بپرسد Har du syskon? (خواهر و برادر داری؟)، می‌توانید پاسخ دهید: Ja, jag har en bror och en syster (بله، من یک برادر و یک خواهر دارم).

روابط مدرن سوئدی: sambo، särbo و bonus

زندگی خانوادگی در سوئد به مدرن و عمل‌گرایانه بودن معروف است و واژگان هم بازتاب‌دهنده همین موضوع هستند. این کلمات را در همه‌جای سوئد خواهید شنید:

en sambo: پارتنری که بدون ازدواج رسمی با او زندگی می‌کنید (هم‌زی). این کلمه از sammanboende (با هم زندگی کردن) می‌آید. این یک وضعیت قانونی و رسمی در سوئد است و افراد دهه‌ها sambo باقی می‌مانند، با هم خانه می‌خرند و فرزندانشان را با هم بزرگ می‌کنند.
en särbo: پارتنر عاطفی بلندمدتی که در خانه‌ای جداگانه زندگی می‌کند (sär به معنای جدا بودن است).
en bonusfamilj: خانواده ترکیبی. سوئدی مدرن به جای استفاده از واژه‌هایی با بار معنایی منفی و تاریخی مثل styvmor (نامادری)، از واژه مثبت bonus استفاده می‌کند: en bonusmamma (نامادری)، en bonuspappa (ناپدری) و ett bonusbarn (فرزند همسر).

واژگان ضروری خانواده در زبان سوئدی

سوئدی	فارسی	مثال
en familj	خانواده	Jag älskar min familj. (من خانواده‌ام را دوست دارم.)
föräldrar	والدین	Mina föräldrar bor i Göteborg. (والدین من در یوتبری زندگی می‌کنند.)
ett barn	یک فرزند / کودک	De har två barn. (آن‌ها دو فرزند دارند.)
ett syskon	خواهر یا برادر	Jag har tre syskon. (من سه خواهر و برادر دارم.)
en mormor	مادربزرگ مادری	Min mormor bakar jättegoda bullar. (مادربزرگ مادری‌ام شیرینی‌های فوق‌العاده خوشمزه‌ای می‌پزد.)
en farfar	پدربزرگ پدری	Farfar fyller 80 år på lördag. (پدربزرگ روز شنبه ۸۰ ساله می‌شود.)
en faster	عمه	Vi hälsar på faster Karin. (ما به دیدن عمه کارین می‌رویم.)
en morbror	دایی	Min morbror är lärare. (دایی من معلم است.)
en sambo	شریک زندگی هم‌خانه	Min sambo och jag letar efter en lägenhet. (من و شریک زندگی‌ام دنبال یک آپارتمان می‌گردیم.)
en bonuspappa	ناپدری	Min bonuspappa heter Erik. (نام ناپدری من اریک است.)

خانواده در زندگی روزمره سوئدی‌ها

در سوئد، روابط خانوادگی خودمانی، صمیمانه و برابر است. بچه‌ها معمولاً والدین خود را mamma و pappa صدا می‌زنند، و همه افراد خاله، دایی، عمه، عمو و پدربزرگ و مادربزرگ‌ها را با اسم کوچکشان یا با عناوینی مثل farmor و morfar مخاطب قرار می‌دهند.

همچنین متوجه خواهید شد که زندگی مشترک به عنوان sambo از نظر احترام اجتماعی کاملاً هم‌سطح و برابر با ازدواج رسمی است. سوئدی‌ها صبح‌های دوشنبه هنگام احوال‌پرسی با همکارانشان خیلی عادی می‌گویند: Min sambo och jag åkte till stugan i helgen (من و شریک زندگی‌ام آخر هفته به کلبه رفتیم).

خانواده‌های تلفیقی (ناتنی) نیز در فرهنگ سوئد بسیار رایج و مورد پذیرش هستند. حتی یک سریال کمدی-درام بسیار محبوب سوئدی به نام Bonusfamiljen (خانواده پاداش) ساخته شده که به لحظات شیرین و چالش‌های سرپرستی مشترک و زندگی خانوادگی مدرن می‌پردازد.

تمرین سریع

دانش خود را با این سه تمرین کوتاه بسنجید.

برادر مادرتان به دیدن شما آمده است. در زبان سوئدی او را چه می‌نامند؟
این جمله را به فارسی ترجمه کنید: Min sambo har två syskon.
کلمه درست را انتخاب کنید: مادرِ پدر شما، (mormor / farmor) شماست.

پاسخ‌ها

morbror (یا min morbror)
«شریک زندگی (هم‌خانه) من دو خواهر و برادر دارد.»
farmor

این مبحث را با Kielo تمرین کنید

در مکالمه بعدی‌تان با Kielo، سعی کنید درخت خانوادگی خود را معرفی کنید. برنامه روزانه شما کمکتان می‌کند واژه‌هایی مانند mormor، syskon و sambo را مرور کنید تا برایتان کاملاً جا بیفتند.

گفت‌وگوی بعدی‌تان را با این جمله به Kielo شروع کنید: Min familj är ganska stor! (خانواده من نسبتاً بزرگ است!)