Fredagsmys: İsveç'in Keyifli Cuma Geleneği

İsveç'te bir cuma akşamı saat beşte süpermarketler hızla dolar. Alışveriş sepetlerinde neredeyse hep aynı şeyler vardır: tortilla lavaşları, kıyma, salatalık, cips ve bir şişe gazlı içecek. İnsanlar koşa koşa eve gider, rahat kıyafetlerini giyer ve koltuğa kurulur. Bu haftalık ritüelin İsveç'te meşhur bir adı vardır: fredagsmys (cuma keyfi).

fredagsmys nedir?

fredagsmys kelimesi iki sözcüğün birleşiminden oluşur: fredag (cuma) ve mys (sıcak ve keyifli bir rahatlık). Yoğun geçen çalışma haftası ile dinlendirici hafta sonu arasındaki o bilinçli sınırı temsil eder. Fikir gayet basittir: kimsenin şık giyinmesine, zahmetli yemekler yapmasına ya da misafirleri etkilemeye çalışmasına gerek yoktur. Bunun yerine ailenizle, partnerinizle veya sadece kendi başınıza evde kalıp enerji toplarsınız.

Bu gelenek 1990'larda, kısmen patates cipsi pazarlama kampanyalarıyla şekillenmeye başladı; ancak İsveçliler bu fikri tüm kalpleriyle benimsedi. Günümüzde ise adeta yerleşik bir sosyal kurum haline gelmiş durumda. İsveçli bir iş arkadaşınıza hafta sonu planlarını sorarsanız, çoğunlukla gülümseyip koltukta sakin bir myskväll (keyifli akşam) geçirmek istediklerini söylerler.

Tacos: Cumanın resmi olmayan milli yemeği

Cuma akşamı İsveçlilerin köfte veya balık yemesini bekleyebilirsiniz; ancak fredagsmys geleneğinin tartışmasız kralı svenska tacos (İsveç usulü taco) dur. Hatta İsveç, kişi başına düşen Meksika esintili Tex-Mex tüketiminde neredeyse tüm Avrupa ülkelerini geride bırakır.

İsveç usulü bir taco akşamının kendine has bir ritüeli vardır. Masa; küp küp doğranmış gurka (salatalık), tomat (domates), majs (mısır), rendelenmiş peynir, ekşi krema ve salsa sosuyla dolu küçük kaselerle donatılır. Herkes masada kendi dürümünü ya da çıtır tacosunu kendisi hazırlar. Oldukça samimi, çocuklara uygun ve hazırlaması çok kolaydır.

Yemekten sonra akşam, godis (şekerleme) veya chips (cips) eşliğinde bir film ya da diziyle devam eder. İsveçliler için bu bildik ve konforlu ortam tam olarak olayın özüdür.

Bir yerli gibi fredagsmys nasıl yapılır?

fredagsmys kültürüne dahil olmak, İsveç'te kendinizi evinizde hissetmenin en kolay yollarından biridir. Bir parti davetiyesine ihtiyacınız yok. İhtiyacınız olan sadece birkaç temel unsur:

1. Ta det lugnt (sakin ol / ağırdan al): İşten zamanında çıkın ve dizüstü bilgisayarınızı kaldırın.
2. Mjuka kläder (yumuşak giysiler): Ofis kıyafetlerinizi eşofman veya yün çoraplarla değiştirin.
3. Tänd ljus (mum yakın): Modern apartman dairelerinde bile mum ışığı, İsveç tarzı huzurlu ortamın olmazsa olmazıdır.
4. Något gott att äta (yiyecek güzel bir şeyler): Sıcak ocağın başında saatlerce beklemenizi gerektirmeyecek basit yemekler hazırlayın.

Dil köşesi

İsveçli arkadaşlarınızla veya iş arkadaşlarınızla cuma planlarınız hakkında konuşurken kullanabileceğiniz faydalı ifadeler:

• Vad ska du göra i helgen? — Hafta sonu ne yapacaksın?
• Jag ska bara ha fredagsmys. — Sadece cuma keyfi yapacağım.
• Ska vi äta tacos ikväll? — Bu akşam taco yiyelim mi?
• Tänd några ljus! — Birkaç mum yak!
• Det är dags att koppla av. — Dinlenme zamanı geldi.
• Trevlig helg! — İyi hafta sonları!

Cuma kelime dağarcığınız için temel sözcükler:

Biliyor muydunuz?

fredagsmys kelimesi 2006 yılında İsveç Akademisi'nin sözlüğüne (Svenska Akademiens ordlista) resmen eklendi; bu da modern koltuk ritüelinin İsveç dili ve kültürünün kalıcı bir parçası olduğunu tescilledi.

Bunu Kielo ile pratik yapın

Bir Kielo sohbetinde hafta sonu planlarından bahsetme ve yemek siparişi verme pratiği yapabilirsin. Bir sonraki cuma alışverişinden önce gözden geçirmek için bu sıcacık İsveççe kelimeleri günlük planına kaydet. Jag ska bara ha fredagsmys.