Fredagsmys: نەریتی هەینیی ئاسوودەی سوید

کاتژمێر پێنجی ئێوارەی ڕۆژی هەینی لە سوید، فرۆشگاکانی خۆراک بە خێرایی پڕ دەبن. سەبەتەکان نزیکەی هەمان ئەو شتانەیان تێدایە: نانی تۆرتیلا، گۆشتی قیمە، خەیار، چپس و بوتڵێک خواردنەوەی گازی. خەڵک بە پەلە دەگەڕێنەوە ماڵەوە، جلوبەرگی نەرم لەبەر دەکەن و لەسەر قەنەفەکە دادەنیشن. ئەم نەریتە هەفتانەیە لە سوید ناوێکی بەناوبانگی هەیە: fredagsmys (کاتی ئاسوودەیی و خۆشیی هەینی).

fredagsmys چییە؟

وشەی fredagsmys لە دوو وشە پێکهاتووە: fredag (هەینی) و mys (ئاسوودەیی و خۆشی). ئەم وشەیە سنورێکی هۆشیارانەیە لە نێوان هەفتەی پڕ لە کاری سەرقاڵکەر و کۆتایی هەفتەی پشووداندا. بیرۆکەکە زۆر سادەیە: کەس پێویست ناکات جلی فەرمی لەبەر بکات، شێوێکی ئاڵۆز لێ بنێت، یان هەوڵ بدات میوان سەرسام بکات. لە جیاتی ئەوە، لە ماڵەوە لەگەڵ خێزان، هاوبەشی ژیانت، یان بە تەنیا دەمێنیتەوە بۆ ئەوەی وزەی خۆت نوێ بکەیتەوە.

ئەم نەریتە لە ساڵانی نەوەدەکاندا دەستی بە دروستبوون کرد، بەشێکی لە ڕێگەی کەمپەینەکانی ڕیکلام بۆ چپسی پەتاتە، بەڵام سویدییەکان بە دڵ و گیان پێشوازییان لێکرد. ئەمڕۆ، بووەتە نەریتێکی کۆمەڵایەتیی جێگیر. ئەگەر لە هاوکارێکی سویدی بپرسیت دەربارەی پلانەکانی بۆ کۆتایی هەفتە، زۆرجار بە بزەیەکەوە دەڵێت کە تەنها دەیەوێت myskvällێکی (ئێوارەیەکی ئارام و خۆش) لەسەر قەنەفەکە هەبێت.

تاکۆس: خواردنی نیشتمانیی نافەرمیی ڕۆژی هەینی

لەوانەیە پێشبینی ئەوە بکەیت کە سویدییەکان شەوانی هەینی گۆشتەگرۆڵە یان ماسی بخۆن، بەڵام شای بێ ئەملاوئەولای fredagsmys بریتییە لە svenska tacos (تاکۆسی بە شێوازی سویدی). لە ڕاستیدا، سوید لەسەر ئاستی تاک لە نزیکەی هەموو وڵاتانی تری ئەورووپا زیاتر خواردنی تێکس-مێکسی ئیلهاموەرگیراو لە مەکسیک دەخۆن.

شێوی تاکۆسی سویدی ڕێوڕەسمێکی دیاریکراوی هەیە. مێزەکە پڕ دەبێت لە کاسەی بچووک کە gurka (خەیار)، tomat (تەماتە)ی وردکراو، majs (گەنمەشامی)، پەنیرێکی ڕنراو، ساور کرێم و سەڵسای تێدایە. هەموو کەسێک لەسەر مێزەکە تاکۆسەکەی بە نانی نەرم یان ڕەق بۆ خۆی ئامادە دەکات. ئەم خواردنە ناڕەسمییە، لەگەڵ منداڵان دەگونجێت، و ئامادەکردنیشی زۆر ئاسانە.

دوای شێو، ئێوارەکە بە godis (شیرینی) یان chips (چپس) و تەماشاکردنی فیلمێک یان بەرنامەیەکی تەلەڤزیۆنی بەردەوام دەبێت. بۆ سویدییەکان، ئەم ئاسوودەییە چاوەڕوانکراوە تەواوی مەبەستەکەیە.

چۆن وەک خەڵکی ناوخۆ fredagsmys ئەنجام بدەیت

تێکەڵبوون لەگەڵ کلتووری fredagsmys یەکێکە لە ئاسانترین ڕێگاکان بۆ ئەوەی لە سوید هەست بە ئاسوودەیی بکەیت. پێویستت بە بانگهێشتنامەی ئاهەنگ نییە. تەنها پێویستت بە چەند پێداویستییەکی سەرەکییە:

Ta det lugnt (ئارام بە / لەسەرخۆ بە): لە کاتی خۆیدا کار جێبهێڵە و لاپتۆپەکەت دابخە.
Mjuka kläder (جلوبەرگی نەرم): جلوبەرگی کارەکەت بگۆڕە بۆ پانتۆڵی ماڵەوە یان گۆرەویی خوری.
Tänd ljus (مۆم داگیرسێنە): تەنانەت لە شوقە مۆدێرنەکانیشدا، ڕووناکیی مۆم زۆر گرنگە بۆ دروستکردنی کەشێکی ئارام و سویدیانە.
Något gott att äta (شتێکی بەتام بۆ خواردن): خواردنێکی سادە لێ بنێ کە پێویستی بە کاتژمێران وەستان لەسەر تەباغی گەرم نەبێت.

گۆشەی زمان

ئەمانە چەند دەستەواژەیەکی بەسوودن کە دەتوانیت بەکاریان بهێنیت کاتێک لەگەڵ هاوڕێ یان هاوکارە سویدییەکانت قسە دەکەیت دەربارەی پلانەکانت بۆ ڕۆژی هەینی:

Vad ska du göra i helgen? — ئەم کۆتایی هەفتەیە چی دەکەیت؟
Jag ska bara ha fredagsmys. — تەنها دەمەوێت ئێوارەیەکی هەینیی ئارام و خۆشم هەبێت.
Ska vi äta tacos ikväll? — با ئەمشەو تاکۆس بخۆین؟
Tänd några ljus! — چەند مۆمێک داگیرسێنە!
Det är dags att koppla av. — کاتی ئەوەیە پشوو بدەین.
Trevlig helg! — کۆتایی هەفتەیەکی خۆش!

ئەمانەش چەند وشەیەکی سەرەکین بۆ وشەدانی ڕۆژی هەینیت:

Swedish	کوردی	Example
en helg	کۆتایی هەفتە	Trevlig helg! (کۆتایی هەفتەیەکی خۆش!)
att mysa	بەسەربردنی کاتێکی خۆش و ئاسوودە	Vi ska mysa i kväll. (ئەمشەو کاتێکی خۆش و ئارام بەسەر دەبەین.)
lugn	ئارام / بێدەنگ	Jag vill ha en lugn kväll. (ئێوارەیەکی ئارامم دەوێت.)
chips	چپس	Köper du chips? (چپس دەکڕیت؟)
godis	شیرینی	Barnen äter godis. (منداڵەکان شیرینی دەخۆن.)
en soffa	قەنەفە	Katten sover i soffan. (پشیلەکە لەسەر قەنەفەکە خەوتووە.)
att koppla av	پشوودان / حەوانەوە	Nu kan vi koppla av. (ئێستا دەتوانین پشوو بدەین.)

ئایا دەزانیت؟

وشەی fredagsmys لە ساڵی ٢٠٠٦دا بە فەرمی خرایە ناو فەرهەنگی ئەکادیمیای سویدی (Svenska Akademiens ordlista)، کە ئەمەش ئەوە دەسەلمێنێت ئەم نەریتە نوێیەی پشوودانی سەر قەنەفە بووەتە بەشێکی هەمیشەیی لە زمان و کلتووری سویدی.

ئەمە لەگەڵ Kielo مەشق پێ بکە

دەتوانیت لە گفتوگۆیەکی Kieloدا ڕاهێنان لەسەر باسکردنی پلانەکانی کۆتایی هەفتەت و داواکردنی خواردن بکەیت. ئەم وشە سویدییە ئاسوودەبەخشانە لە پلانی ڕۆژانەتدا پاشەکەوت بکە بۆ ئەوەی پێش بازاڕکردنی هەینیی داهاتووت پێداچوونەوەیان پێدا بکەیتەوە. Jag ska bara ha fredagsmys.