Allemansrätten: حق گردش آزاد در طبیعت سوئد

در سوئد، برای لذت بردن از طبیعت بکر و آزاد نیازی نیست صاحب زمین باشید. به لطف یک رسم و قانون منحصربه‌فرد به نام allemansrätten (حق دسترسی همگانی به طبیعت)، همه از این حق قانونی برخوردارند که در دشت‌ها قدم بزنند، میان جنگل‌های انبوه کاج بگردند، در دریاچه‌های زلال شنا کنند و شب را در چادر بگذرانند. این پیوند عمیق با طبیعت یکی از ارکان فرهنگ سوئدی است و شیوهٔ گذراندن آخر هفته‌ها را در تمام طول سال شکل می‌دهد.

The golden rule: Inte störa, inte förstöra

هرچند allemansrätten آزادی فوق‌العاده‌ای به افراد می‌دهد، اما مسئولیت بزرگی را هم به همراه دارد. سوئدی‌ها این طرز فکر را در یک شعار ساده خلاصه می‌کنند: inte störa, inte förstöra (مزاحمت ایجاد نکن، آسیب نزن).

این قانون یعنی تقریباً در هر گوشه‌ای از طبیعت سوئد از شما استقبال می‌شود، به شرطی که هم به حیات‌وحش و هم به مالکان زمین احترام بگذارید. شما می‌توانید در زمین‌های باز پیاده‌روی کنید، بدوید، دوچرخه‌سواری یا اسکی کنید، اما باید از باغ‌های شخصی و محوطهٔ اطراف خانه‌ها که hemfridszonen (حریم خصوصی خانه) نامیده می‌شود، فاصله بگیرید. همچنین باید حیوانات اهلی را به حال خود بگذارید، هر در یا دروازه‌ای را که باز می‌کنید ببندید و هرگز شاخهٔ درختان زنده را نشکنید. وقتی وسایلتان را جمع می‌کنید و می‌روید، آن مکان باید طوری تمیز بماند که انگار هیچ‌کس آنجا نبوده است.

Berries, tents, and campfires

خب، طبق این قانون عملاً چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟ کارهای زیادی، و همین نشان می‌دهد چرا هر زمان که آفتاب می‌تابد، خیلی از سوئدی‌ها مستقیم راهیِ skogen (جنگل) می‌شوند.

تحت قانون allemansrätten، تا زمانی که گونه‌های گیاهی جزو گونه‌های حفاظت‌شده نباشند، آزادید که برای مصرف شخصی گل‌های وحشی، bär (انواع توت و بری) و svamp (قارچ) بچینید. در اواخر تابستان و پاییز، خانواده‌هایی را می‌بینید که سطل‌هایشان را از blåbär (بلوبری وحشی)، lingon (لینگون‌بری) و kantareller (قارچ‌های زردرنگ کانتارل) پر می‌کنند.

همچنین می‌توانید برای یک یا دو شب در زمین‌هایی که کاربری کشاورزی ندارند چادر کوچکی برپا کنید، به شرط آنکه چادرتان کاملاً دور از دید خانه‌ها باشد. روشن کردن آتشی کوچک در اردوگاه معمولاً مجاز است، البته اگر آن را با رعایت ایمنی روی شن یا سنگ‌ریزه برپا کنید. با این حال، هرگز نباید آتش را مستقیماً روی سنگ‌های لخت روشن کنید، زیرا حرارت باعث ترک برداشتن همیشگی سنگ می‌شود. در طول هفته‌های خشک تابستان، مقامات محلی اغلب eldningsförbud (ممنوعیت روشن کردن آتش) اعلام می‌کنند و انتظار می‌رود هر علاقه‌مند به طبیعتی این موضوع را بررسی و رعایت کند.

Fika by the lake

هیچ گردشی در دل طبیعت سوئد بدون خوراکی کامل نمی‌شود. سوئدی‌ها عاشق رفتن به utflykt (گردش یا پیک‌نیک) هستند. قبل از خروج از خانه، en ryggsäck (یک کوله‌پشتی) را با یک termos (فلاسک) پر از قهوه یا چای داغ، به همراه چند ساندویچ یا رول دارچینی آماده می‌کنند.

نشستن روی یک اسکلهٔ چوبی در کنار دریاچه‌ای آرام با یک نوشیدنی گرم در دست، یکی از اصیل‌ترین تجربه‌های سوئدی است؛ تجربه‌ای که هیچ هزینه‌ای ندارد، نیازمند تجهیزات خاصی نیست و شما را بی‌واسطه به طبیعت و سبک زندگی آرام این کشور پیوند می‌دهد.

Language corner

در اینجا عبارت‌های مفیدی آمده است که می‌توانید هنگام صحبت دربارهٔ طبیعت به زبان سوئدی به کار ببرید:

Vill du gå en promenad i skogen? (می‌خواهی برویم در جنگل قدم بزنیم؟)
Vi plockar svamp på hösten. (ما در پاییز قارچ می‌چینیم.)
Kan vi tälta här? (می‌توانیم اینجا چادر بزنیم؟)
Glöm inte termosen! (فلاسک را فراموش نکنی!)
Det finns mycket blåbär här. (اینجا بلوبری زیادی هست.)

در ادامه هفت واژهٔ ضروری برای ماجراجویی بعدی‌تان در طبیعت آورده شده است:

Swedish	فارسی	Example
en skog	جنگل	Vi går ofta i skogen. (ما اغلب در جنگل پیاده‌روی می‌کنیم.)
en sjö	دریاچه	Vattnet i sjön är kallt. (آب دریاچه سرد است.)
att tälta	چادر زدن / کمپ زدن	De vill tälta vid sjön. (آن‌ها می‌خواهند کنار دریاچه چادر بزنند.)
en svamp	قارچ	Jag hittade en god svamp. (من یک قارچ خوشمزه پیدا کردم.)
bär	توت / بری	Barnen älskar att plocka bär. (بچه‌ها عاشق چیدن توت هستند.)
en ryggsäck	کوله‌پشتی	Min ryggsäck är ganska tung. (کوله‌پشتی من نسبتاً سنگین است.)
en eld	آتش	Vi gör upp en liten eld. (ما آتش کوچکی روشن می‌کنیم.)

Did you know?

Allemansrätten آن‌قدر برای هویت سوئدی اهمیت دارد که حتی در قانون اساسی سوئد (Regeringsformen) نیز از آن محافظت می‌شود و از سال ۱۹۹۴ رسماً به شکل قانون درآمده است.

این موضوع را با کیلو تمرین کنید

می‌توانید در یک گفت‌وگوی دوستانه در کیلو، صحبت کردن درباره‌ی گردش‌های آخر هفته و برنامه‌های وقت‌گذرانی در دل طبیعت را تمرین کنید. این واژگان مربوط به طبیعت را به برنامه‌ی روزانه‌تان اضافه کنید تا هر زمان که چند دقیقه‌ای وقت آزاد داشتید، مروری روی آن‌ها داشته باشید. Vill du gå en promenad i skogen?