بلۆگی فینلەندی

Itsenäisyyspäivä: ڕۆژی سەربەخۆیی فینلەندا

A1-A2
وێناکردنێکی ڤێکتۆریی تەخت بۆ پەنجەرەیەکی گەرم لە زستاندا لەگەڵ دوو مۆمی شین و سپی کە بەرامبەر بەفری تاریک دەدرەوشێنەوە.

لە زۆر وڵاتدا، ڕۆژە نیشتمانییەکان بە مانای ڕێپێوانی شەقامیی پڕ ژاوەژاو، یارییە ئاگرینەکان و کۆنسێرتی گەورەی دەرەوە دێن. لە فینلەندا، ئەم جەژنە شێوازێکی زۆر جیاوازی هەیە. ڕۆژی سەربەخۆیی فینلەندا، کە بە itsenäisyyspäivä ناسراوە، ساڵانە لە ٦ی کانوونی یەکەمدا یادی دەکرێتەوە. فینلەندا لە ٦ی کانوونی یەکەمی ١٩١٧ سەربەخۆیی خۆی ڕاگەیاند. ئەم ڕۆژە، ڕۆژێکی هێمن و بەشکۆیە کە بە ڕووناکیی نەرمی مۆم، ژووری دانیشتنی گەرم و کات بەسەربردن لەگەڵ خێزاندا دەناسرێتەوە.

لەبەر ئەوەی مانگی کانوونی یەکەم کەشوهەوای سارد و سەهۆڵبەندان (pakkanen) لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت، ئەم پشووە هەستێکی تایبەت بە حەوانەوە و گەرموگوڕی دەبەخشێت. لە کاتێکدا کۆتاییەکانی مانگی تشرینی دووەم و مانگی کانوونی یەکەم پڕن لە ئاهەنگە بەجۆشەکانی پێش کریسمس لە شوێنی کار (pikkujoulut)، itsenäisyyspäivä خەڵک بانگهێشت دەکات بۆ ئەوەی هێور ببنەوە، لە مێژوو ڕابمێنن، و چێژ لە ئارامیی ماڵەوە وەربگرن.

دوو مۆم لەسەر پەنجەرەکە

دیارترین دابونەریتی بینراوی itsenäisyyspäivä لە کاتژمێر شەشی ئێوارەدا دەست پێدەکات. لە کاتژمێر ١٨:٠٠، فینلەندییەکان لە سەرانسەری وڵاتدا دوو مۆم (kaksi kynttilää) دادەنێن لەسەر لێواری پەنجەرەکانیان و دایاندەگیرسێنن. مۆمەکان بە شێوەیەکی نەریتی شین و سپین (sininen ja valkoinen)، کە ڕەنگەکانی ئاڵای فینلەندایە (Suomen lippu).

لە ماوەی ساڵانی دەسەڵاتی ڕووسیادا، فینلەندییەکان وەک شێوازێکی بێدەنگ لە بەرەنگاربوونەوە مۆمیان لەسەر پەنجەرەکانیان دادەگیرساند. ئەم نەریتە نوێیە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٢٧، کاتێک Itsenäisyyden Liitto داوای لە خەڵک کرد لە ٦ی کانوونی یەکەمدا دوو مۆم دابگیرسێنن (MTV Uutiset، Kaleva).

ئەمڕۆ، پیاسەکردن بە گەڕەکێکی فینلەندیدا لە ٦ی کانوونی یەکەم ئەزموونێکی سیحراوییە. کۆڵان بە دوای کۆڵاندا، باڵەخانە تاریکەکان و خانووە تەختەییەکان بە جووتە مۆمەکانی هەموو پەنجەرەیەک دەدرەوشێنەوە. ئەمە هێمایەکی هێمنە بۆ بیرهێنانەوە، ئازادی، و ماڵ (koti).

Linnan juhlat: تەوقەکردن لە تەلەڤیزیۆنی نیشتمانییەوە

کەمێک درەنگتر لە ئێوارەدا، فینلەندا لە پێش شاشەی تەلەڤیزیۆن کۆدەبێتەوە. زیاتر لە دوو ملیۆن کەس—واتە زیاتر لە سێیەکی دانیشتووانی وڵاتەکە—سەیری پەخشی ڕێوڕەسمی پێشوازیی ڕۆژی سەربەخۆییی سەرۆک کۆمار دەکەن، کە بە گشتی پێی دەوترێت Linnan juhlat (بە شێوەیەکی دەقاودەق "ئاmulti-هەنگی کۆشک").

پەخشەکە لە ناو کۆشکی سەرۆکایەتیدا (Presidentinlinna) لە هێلسینکی بەڕێوەدەچێت. لە دوو کاتژمێری یەکەمدا، تەواوی بەرنامەکە بریتییە لە چوونەژوورەوەی میوانەکان بۆ هۆڵەکە و تەوقەکردن لەگەڵ سەرۆک کۆمار و هاوسەرەکەی. میوانەکان پێکدێن لە دێرینە جەنگاوەرەکان (veteraanit)، سیاسەتوانان، هونەرمەندان، وەرزشوانان، و هاووڵاتیانی ئاسایی کە لە ماوەی ساڵەکەدا کارێکی بەرچاویان ئەنجامداوە.

فینلەندییەکان حەز دەکەن لەسەر قەنەفەکانیانەوە بە قاوە و شیرینییەوە سەیری ئەم ڕێوڕەسمە بکەن. بینەران سەرنج لەسەر عەزییەکانی ئێوارە (iltapuku) دەدەن، پێشبینی دەکەن کێ جوانترین جلی لە کەرەستەی ڕیسایکڵکراو دروست کردووە، و چاوەڕێ دەکەن بزانن تیپە مۆسیقییەکە چ جۆرە مۆسیقایەک دەژەنێت. ئەمە نەریتێکی نیشتمانیی هاوبەشە کە خەڵک لە هەموو نەوەکان کۆدەکاتەوە.

پێشتر لە ڕۆژەکەدا، فیلمێکی تری کلاسیکی تایبەت بە ژووری دانیشتن لە کەناڵی گشتییەوە پەخش دەکرێت: فیلمی کلاسیکی Tuntematon sotilas ("سەربازی ون"). فینلەندییەکان ساڵ لە دوای ساڵ سەیری دەکەن بۆ ئەوەی ئەو قوربانیدانانە بەبیر بهێننەوە کە ئازادیی نەتەوەکەیانی پاراست.

گۆشەی زمان

ئەمانە چەند دەستەواژەیەکی سروشتیی فینلەندین کە دەتوانیت لە دەوروبەری ڕۆژی سەربەخۆییدا بەکاریان بهێنیت:

  • Hyvää itsenäisyyspäivää! – ڕۆژی سەربەخۆیی پیرۆز بێت!
  • Sytytän kynttilän. – مۆمێک دادەگیرسێنم.
  • Katsotko Linnan juhlia? – ئایا سەیری ئاهەنگی کۆشک دەکەیت؟
  • Suomi täyttää vuosia. – ساڵێکی تر دەچێتە سەر تەمەنی فینلەندا.
  • Nautin rauhallisesta päivästä. – چێژ لە ڕۆژێکی هێمن و ئارام وەردەگرم.

ئەمانەش شەش وشەی سەرەکین لەم جەژنەوە کە دەتوانیت بۆ وشەدانی خۆتی زیاد بکەیت:

فینلەندیکوردینموونە
itsenäisyysسەربەخۆییSuomen itsenäisyys on tärkeä asia. (سەربەخۆیی فینلاند شتێکی گرنگە.)
kynttiläمۆمIkkunalla palaa kaksi kynttilää. (دوو مۆم لەسەر پەنجەرەکە دەسووتێن.)
lippuئاڵاSuomen lippu liehuu salossa. (ئاڵای فینلاند لەسەر دارئاڵاکە دەشەکێتەوە.)
juhlatئاهەنگ، جەژنLinnan juhlat ovat suosittu tv-ohjelma. (ئاهەنگی کۆشک بەرنامەیەکی تەلەڤزیۆنیی بەناوبانگە.)
rauhaئاشتی، ئارامیKotona on rauhallista. (ماڵەوە ئارام و لەسەرخۆیە.)
veteraaniپێشمەرگە/جەنگاوەری کۆنKunnioitamme veteraaneja. (ڕێز لە جەنگاوەرە دێرینەکان دەگرین.)

ئەمە لەگەڵ Kielo ڕاهێنان پێ بکە

دەتوانیت لە ڕێگەی گفتوگۆیەکی Kielo ڕاهێنان لەسەر ئەم دەستەواژانە بکەیت و لە پلانی ڕۆژانەتدا پێداچوونەوەیان بۆ بکەیت. مۆمێک داگیرسێنە، کوپێک قاوەی گەرم لێ بنێ و پیرۆزبایی لە هاوڕێ فینلەندییەکانت بکە: Hyvää itsenäisyyspäivää!

لەگەڵ Kielo ڕاهێنان لەسەر فینلەندیی ئەم بابەتە بکە

گفتوگۆی زیرەکی دەستکرد، وتاری کورت بە ئاستی خۆت و ڕاهێنان لەسەر بنەمای هەڵەکانی خۆت.

Kielo دابگرە