Työpaikalla: فینلەندیی ڕۆژانە لە نووسینگەدا

دەستپێکردنی کارێکی نوێ یاخود کارکردن لەگەڵ هاوکارانی فینلەندی لەوانەیە کەمێک دڵەڕاوکێت بۆ دروست بکات ئەگەر تەنها ڕستەی ناو کتێبەکان بزانیت. کاتێک فێر دەبیت چۆن وەڵامی Mitä teet työksesi? بدەیتەوە، گفتوگۆ ڕاستەقینەکانی ڕۆژانە دەست پێدەکەن. پێویستت بە دەستەواژەی سادە و سروشتی دەبێت بۆ سڵاوکردن، داوەتکردنی هاوکارێک بۆ نانی نیوەڕۆ، و کۆتاییهێنان بە ڕۆژەکەت.
هەواڵە خۆشەکە ئەوەیە کە پەیوەندیکردن لە ژینگەی کاری فینلەندیدا هێمن و بێ گرێ و ڕاستەوخۆیە، بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەریش بۆ کەسانی سەرەتایی ئاسانە. لێرەدا ئەو وشە و دەستەواژانە دەخەینە ڕوو کە پێویستتن تا لە شوێنی کارەکەتدا هەست بە ئاسوودەیی بکەیت.
گەیشتن و دەستپێکردنی ڕۆژەکە
کە بەیانیان دەگەیتە ئۆفیس، تەنها سڵاوێکی سادە بەسە. فینلەندییەکان ڕێز لە دۆستانەیی هێمن دەگرن نەک قسەی زل و درێژدادڕی:
- Huomenta! (بەیانی باش!)
- Moi! یاخود Moi kaikille! (سڵاو! / سڵاو لە هەمووان!)
- Mitä kuuluu? (چۆنیت؟ / چ هەواڵ؟)
- Ihan hyvää, kiitos! (زۆر باشم، سوپاس!)
کاتێک باس لە کاتی کارکردنت دەکەیت، فینلەندی کرداری aloittaa (دەستپێکردن) یان دەستەواژەی باوی tehdä töitä بەکاردەهێنێت (بە دەقاوودەق واتە "کارەکان کردن"، بە واتای کارکردن).
- Aloitan työt yhdeksältä. (کاتژمێر نۆ دەست بە کار دەکەم.)
- Tänään teen töitä toimistolla. (ئەمڕۆ لە ئۆفیس کار دەکەم.)
- Tänään teen etätöitä. (ئەمڕۆ لە دوورەوە / لە ماڵەوە کار دەکەم.)
هەڵەیەکی باو لە کاتی وەرگێڕاندا ئەوەیە کە هەوڵ بدرێت بۆ "خەریکی کارکردنم" کرداری olla (بوون) بەکاربهێنرێت. لە بیرت بێت کە زمانی فینلەندی کاتی بەردەوامی وەک "am working" بەکارناهێنێت. تەنها کاتی ڕانردووی سادە بەکاربهێنە: Teen töitä (کار دەکەم / خەریکی کارکردنم). سەیری ڕێبەرییەکەمان بکە دەربارەی Minulla on or Minä olen? ئەگەر دەتەوێت لەم تێکەڵکردنە باوانەی کردارەکان دوور بکەویتەوە.
کۆبوونەوەکان، ئەرکەکان، و پشووی پیرۆزی قاوە
کە ڕۆژی کارکردن دەستی پێکرد، پێدەچێت بەشداریی چەند کۆبوونەوەیەک بکەیت و هەماهەنگی لەگەڵ ئەندامانی تیمەکەتدا بکەیت.
وشەی فەرمیی فینلەندی بۆ کۆبوونەوە بریتییە لە kokous، بەڵام لە گفتوگۆی ڕۆژانەی ئۆفیسدا، نزیکەی هەمووان دەڵێن palaveri (یان بە شێوەی زارەکی: palsu):
- Meillä on palaveri kymmeneltä. (کاتژمێر دە کۆبوونەوەمان هەیە.)
- Minulla on paljon tekemistä. (کاری زۆرم هەیە بۆ کردن.)
- Voitko auttaa minua? (دەتوانیت یارمەتیم بدەیت؟)
- Lähetän sinulle sähköpostin. (ئیمەیڵێکت بۆ دەنێرم.)
پاشان گرنگترین نەریتی ژیانی کاری فینلەندی دێت: پشووەکان. شوێنەکانی کاری فینلەندی بە جددی لە پشووەکانیان دەڕوانن، و دوورکەوتنەوە لە کار بۆ خواردنەوەی قاوەیەک یان ژەمە خواردنێکی گەرم هەلێکی نایابە بۆ گەپ و گفتوگۆ.
- Mennäänkö kahville? (دەچین قاوەیەک بخۆینەوە؟)
- Pidän pienen tauon. (پشوویەکی کورت وەردەگرم.)
- Lähdetkö lounaalle? (دێیت بۆ نانی نیوەڕۆ؟)
- Menen lounaalle kahdeltatoista. (کاتژمێر دوانزە دەچم بۆ نانی نیوەڕۆ.)
سەرنجی داڕشتنی Mennäänkö...? بدە (ئایا بچین...؟). ئەمە شێوازی پرسیاری دیارینەکراوە (passive)، و ڕێگایەکی ئاسایی و دۆستانەیە بۆ بانگهێشتکردنی کەسێک تا لەگەڵت بێت.
کۆتاییهێنان بە ڕۆژەکە و ڕۆشتنەوە بۆ ماڵەوە
فینلەندییەکان بایەخێکی زۆر دەدەن بە هاوسەنگیی نێوان کار و ژیان. کاتێک ڕۆژی کارکردن تەواو دەبێت، خەڵک دەستبەجێ سیستەمەکە دادەخەن و هیوای کاتێکی خۆش بۆ یەکتر دەخوازن:
- Lopetan työt neljältä. (کاتژمێر چوار کار تەواو دەکەم.)
- Sain projektin valmiiksi. (پڕۆژەکەم تەواو کرد.)
- Lähden kotiin. (دەڕۆمەوە بۆ ماڵەوە.)
- Nähdään huomenna! (سبەی دەتبینمەوە!)
- Mukavaa työpäivää! (ڕۆژێکی کاریی خۆش!)
- Hyvää viikonloppua! (کۆتایی هەفتەیەکی خۆش!)
خۆت لە وەرگێڕانی دەقاوودەقی "تەواو بووم" بەدوور بگرە. مەڵێ Olen valmis töistä. لە جیاتی ئەوە بڵێ Tältä päivältä riittää. (بۆ ئەمڕۆ بەسە.) یان Lopetan työt neljältä. (کاتژمێر چوار کار تەواو دەکەم.)
وشە و دەستەواژە سەرەکییەکانی شوێنی کار
ئەمەش لیستێکی سەرچاوەیی بەسوودە لە وشە و دەستەواژە بنەڕەتییەکانی شوێنی کار:
| فینلەندی | کوردی | نموونە |
|---|---|---|
| työpaikka | شوێنی کار | Viihdyn uudessa työpaikassa. (لە شوێنی کارە نوێکەم دڵخۆشم و ڕاهاتووم.) |
| työkaveri | هاوکار | Kysyn neuvoa työkaverilta. (داوای ئامۆژگاری و ڕاوێژ لە هاوکارێکم دەکەم.) |
| palaveri | کۆبوونەوە | Palaveri alkaa kolmelta. (کۆبوونەوەکە کاتژمێر سێ دەست پێدەکات.) |
| etätyö | کارکردن لە دوورەوە | Teen etätöitä perjantaisin. (ڕۆژانی هەینی لە دوورەوە کار دەکەم.) |
| kahvitauko | پشووی قاوەخواردنەوە | Nyt on kahvitauon aika. (ئێستا کاتی پشووی قاوەیە.) |
| lounastauko | پشووی نانی نیوەڕۆ | Lounastauko kestää puoli tuntia. (پشووی نانی نیوەڕۆ نیو کاتژمێر دەخایەنێت.) |
| tehdä töitä | کارکردن | Teen töitä tietokoneella. (بە کۆمپیوتەر کار دەکەم.) |
| lopettaa työt | تەواوکردنی کار | Lopetan työt viideltä. (کاتژمێر پێنج کار تەواو دەکەم.) |
کولتووری شوێنی کار لە فینلاند: یەکسان و دۆستانە
کولتووری کارکردن لە فینلاند بەوە بەناوبانگە کە زۆر یەکسانیخوازە. پلەبەندی و جیاوازییەکی زۆر کەم لە نێوان بەڕێوەبەران و کارمەنداندا هەیە. تۆ دەتوانیت بە ناوی یەکەمی خۆیان بانگی هەموو کەسێک بکەیت (sinuttelu)— تەنانەت بەڕێوەبەری بەشەکەت یاخود بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکەش (CEO). بەکارهێنانی نازناوی فەرمی یان وتنی te (شێوازی فەرمیی "ئێوە") بەزۆری تەنها وا دەکات خەڵکەکە هەست بە ناڕەحەتی بکەن!
دەقیقبوون لە کاتدا کۆڵەکەیەکی تری ئەم کولتوورەیە. ئەگەر کاتی palaveri بۆ کاتژمێر 09:00 دیاری کرابێت، هەموان لە 08:59 دانیشتوون و ئامادەن. درەنگ گەیشتن بەبێ ناردنی ئاگادارییەکی خێرا وەک بێڕێزی بەرامبەر بە کاتی کەسانی تر سەیر دەکرێت.
لە کۆتاییدا، هەرگیز لە kahvitauko بێبەش مەبە! پشووەکانی قاوە تەنها بۆ وەرگرتنی کافایین نین؛ بەڵکو شوێنێکن کە هاوکاران متمانەی تێدا بنیاد دەنێن و زانیاری و هەواڵی نافەرمی لەگەڵ یەکتردا بەش دەکەن. تەنانەت ئەگەر چا یان ئاویش دەخۆیتەوە، بۆ ماوەی دە خولەک لە ژووری پشوودانەکە (taukotila) بچۆ پاڵ هاوکارەکانت. ئەوە باشترین شوێنە بۆ ئەوەی ڕاهێنان لەسەر زمانی فینلەندییەکەت بکەیت.
ڕاهێنانی خێرا
بەم سێ ڕاهێنانە کورتە زانیارییەکانت تاقی بکەرەوە.
- چۆن هاوکارێکت بانگهێشت دەکەیت بۆ ئەوەی پێکەوە قاوەیەک بخۆنەوە؟
- ئەم بۆشایییە پڕبکەرەوە: "Tänään teen ______ kotoa käsin." (ڕێنوێنی: وشەی فینلەندی بۆ "کاری دوورەدەست" لە شێوەی partitive: etätöitä / kahvia / palaveria)
- کاتێک جانتاکەت کۆدەکەیتەوە، چۆن دەڵێیت "سبەی دەتبینمەوە!"؟
وەڵامەکان:
- Mennäänkö kahville?
- etätöitä (Tänään teen etätöitä kotoa käsin. = ئەمڕۆ لە ماڵەوە لە دوورەوە کار دەکەم.)
- Nähdään huomenna!
لەگەڵ Kielo ئەمە ڕاهێنان پێ بکە
دەتوانیت لە گفتوگۆ کارلێککارەکانی داهاتووتدا لەسەر Kielo، ڕاهێنان لەسەر ئەم وتووێژانەی شوێنی کار بکەیت. دەستەواژەکانی وەک Mennäänkö kahville? و Lopetan työt neljältä بخەرە ناو پلانی پێداچوونەوەی ڕۆژانەتەوە تاوەکو ببنە بەشێک لە سروشتی قسەکردنت. بە متمانەوە پێ بنێیە ناو ڕۆژی کاری داهاتووت: Mukavaa työpäivää!
لەگەڵ Kielo ڕاهێنان لەسەر فینلەندیی ئەم بابەتە بکە
گفتوگۆی زیرەکی دەستکرد، وتاری کورت بە ئاستی خۆت و ڕاهێنان لەسەر بنەمای هەڵەکانی خۆت.
Kielo دابگرە