کاتژمێر چەندە؟ کات وەک فینلەندییەک بڵێ و خۆت لە هەڵە بپارێزە
فێربوونی گوتنی کات تواناییەکی بنەڕەتییە لە هەر زمانێکدا. بەڵام گوتنی کات بە فینلەندی دەکرێ کەمێک فێڵاوی بێت! زمانی فینلەندی شێوازی تایبەتی خۆی بۆ دەربڕینی کات هەیە، و ئەگەر ئاگادار نەبیت، بە ئاسانی دەکەویتە هەندێک هەڵەی باوەوە. ئەم وانەیە ئەو ئامرازانەت دەداتێ کە پێویستتن بۆ ئەوەی بە متمانەوە وەڵامی ئەم پرسیارە بدەیتەوە: "کاتژمێر چەندە؟ گوتنی کات وەک فینلەندییەک (و خۆپاراستن لە هەڵە سەرلێشێوێنەکان)". باسی وشە پێویستەکان، ڕێزمان و وردەکارییە کولتوورییەکان دەکەین تا بتوانیت بە وردی لە کات تێبگەیت و بە فینلەندی دەریببڕیت.
گوتنی کاتژمێر / Tunnit
با لە بنەڕەتەکانەوە دەست پێ بکەین: گوتنی کاتژمێر. وشەی سەرەکی لێرەدا "kello"یە، کە واتە "کاتژمێر" یان "کات". بۆ پرسینی "کاتژمێر چەندە؟" دەڵێیت:
- Paljonko kello on? — کاتژمێر چەندە؟
بۆ گوتنی کاتژمێر، وشەی "on" (ە) بەکار دەهێنیت و دوای ئەویش ئەو ژمارەیە دێت کە کاتژمێرەکە نیشان دەدات. بۆ نموونە:
- Kello on yksi. — کاتژمێر یەکە.
- Kello on kaksi. — کاتژمێر دووە.
- Kello on kolme. — کاتژمێر سێیە.
سەرنج بدە کە ژمارەکان لە شێوە بنەڕەتییەکەی خۆیاندا دەمێننەوە.
خولەکەکان، بەشە فێڵاوییەکە! / Minuutit – Hankala Osa!
لێرەدایە کە شتەکان کەمێک ئاڵۆزتر دەبن. لە فینلەندیدا بە گشتی ڕاستەوخۆ نالێیت "کاتژمێر یەک و دە خولەکە". لە جیاتی ئەوە، خولەکەکان بە پەیوەندی بە نیو کاتژمێرەوە دەردەبڕیت. لێرەدا بۆ خولەکەکان حاڵەتی بەشەکی بەکار دەهێنیت، کە چینێکی تر دەخاتە سەر ڕێزمانەکە. نیگەران مەبە، هەنگاو بە هەنگاو ڕوونی دەکەینەوە.
لە جیاتی گوتنی "1:10"، بە پەیوەندی بە خاڵی نیو کاتژمێرەوە دەریدەبڕیت. ئەمەش خشتەیەک بۆ یارمەتیدانت لە تێگەیشتن:
| کات | دەربڕینی فینلەندی | وەرگێڕانی وشە بە وشە | ڕوونکردنەوە |
|---|---|---|---|
| 1:05 | viisi yli yksi | پێنج لە دوای یەک | پێنج خولەک دوای کاتژمێر یەک. |
| 1:10 | kymmenen yli yksi | دە لە دوای یەک | دە خولەک دوای کاتژمێر یەک. |
| 1:15 (چارەک دوای) | vartti yli yksi | چارەکێک لە دوای یەک | پازدە خولەک دوای کاتژمێر یەک. Vartti وشەیەکی باوە بۆ "چارەک". |
| 1:20 | kaksikymmentä yli yksi | بیست لە دوای یەک | بیست خولەک دوای کاتژمێر یەک. |
| 1:25 | viisi vaille puoli kaksi | پێنج کەم نیوەی دوو | پێنج خولەک پێش یەک و نیو (کە نزیکترە لە دوو). |
| 1:30 (نیو) | puoli kaksi | نیوەی دوو | وشە بە وشە، "نیوەی دوو". گرنگ ئەوەیە کە ئەمە واتە نیوەی ڕێگا بەرەو کاتژمێری دواتر (کاتژمێر دوو). ئەمە هەڵەیەکی زۆر زۆر باوی فێرخوازانە! |
| 1:35 | viisi yli puoli kaksi | پێنج لە دوای نیوەی دوو | پێنج خولەک دوای یەک و نیو (کە بەرەو دوو دەچێت). |
| 1:40 | kaksikymmentä vaille kaksi | بیست کەم دوو | بیست خولەک پێش کاتژمێر دوو. |
| 1:45 (چارەک کەم) | vartti vaille kaksi | چارەکێک کەم دوو | پازدە خولەک پێش کاتژمێر دوو. |
| 1:50 | kymmenen vaille kaksi | دە کەم دوو | دە خولەک پێش کاتژمێر دوو. |
| 1:55 | viisi vaille kaksi | پێنج کەم دوو | پێنج خولەک پێش کاتژمێر دوو. |
دەستەواژە سەرەکییەکان کە دەبێت لە بیرت بن "yli" (دوای / تێپەڕ) و "vaille" (کەم / پێش)ن. وشەی "puoli" (نیو) هەمیشە ئاماژەیە بە کاتژمێری دواتر. ئەمە جیاوازییەکی زۆر گرنگە کە دەبێت لێی تێبگەیت!
دەستەواژە سەرەکییەکان / Hyödyllisiä ilmauksia
ئەمانە چەند دەستەواژەیەکی بەسوودن بۆ قسەکردن دەربارەی کات:
- Anteeksi, paljonko kello on? — ببورە، کاتژمێر چەندە؟
- Kello on tasan yksi. — کاتژمێر ڕێک یەکە.
- Kello on noin viisi. — کاتژمێر نزیکەی پێنجە.
- Olen myöhässä! — دواکەوتووم!
- Olen ajoissa! — لە کاتی خۆیدام!
- Mihin aikaan? — لە چ کاتێکدا؟
وشەکان / Sanasto
| فینلەندی | کوردی | نموونە |
|---|---|---|
| kello | کاتژمێر، کات | Paljonko kello on? |
| tunti | کاتژمێر (ماوە) | Yksi tunti - یەک کاتژمێر |
| minuutti | خولەک | Viisi minuuttia - پێنج خولەک |
| sekunti | چرکە | Kolmekymmentä sekuntia - سی چرکە |
| aamulla | بەیانی | Kello on seitsemän aamulla. - کاتژمێر 7ی بەیانییە. |
| päivällä | ڕۆژ، دوای نیوەڕۆ | Kello on kaksi päivällä. - کاتژمێر 2ی دوای نیوەڕۆیە. |
| illalla | ئێوارە | Kello on yhdeksän illalla. - کاتژمێر 9ی شەوە. |
| yöllä | شەو | Kello on kolme yöllä. - کاتژمێر 3ی شەوە. |
| puoli | نیو | Puoli kaksi - یەک و نیو (1:30) |
| vartti | چارەک | Vartti yli yksi - یەک و چارەک (1:15) |
🇫🇮 پاشخانی کولتووری / Kulttuuritausta
فینلەندییەکان بە گشتی خەڵکێکی وادەپارێزن. لە کاتی خۆیدا گەیشتن نیشانەی ڕێزە. ئەگەر لەگەڵ کەسێک ژوانت هەیە، باشترە لە کاتی خۆیدا بگەیت، یان تەنانەت چەند خولەکێک زووتر. بەڵام سەرت سوڕ نەمێنێت ئەگەر فینلەندییەکان لە کاتی قسەکردن دەربارەی کات دەستەواژەی وەک "noin" (نزیکەی) بەکار بهێنن. ئەمە جۆرێک لە نەرمی ڕەنگ دەداتەوە، و دان بەوەدا دەنێت کە شتەکان هەمیشە ڕێک وەک پلان بۆ دانراو ناڕۆن.
هەروەها گرنگە بزانیت کە لە فینلەندا کاتژمێری 24 کاتژمێری زۆر بەکار دێت، بە تایبەتی لە بوارە فەرمییەکاندا وەک خشتەی کاتی گواستنەوە و کۆبوونەوەی کار. بۆیە لە جیاتی گوتنی "Kello on kaksi päivällä" (کاتژمێر 2ی دوای نیوەڕۆیە)، لەوانەیە گوێت لە "Kello on neljätoista" (کاتژمێر چواردەیە) بێت.
ڕاهێنانی خێرا / Harjoitus
- ئەگەر کەسێک بڵێت "Kello on vartti vaille kolme"، کاتژمێر چەندە؟
- چۆن بە فینلەندی دەڵێیت "کاتژمێر 6:30ە"؟
- کاتژمێر 10:15ی بەیانی کۆبوونەوەیەکت هەیە. چۆن بە بەکارهێنانی دەستەواژە فینلەندییەکان کاتی کۆبوونەوەکە بە هاوکارێکی فینلەندیت دەڵێیت؟
کۆتایی
فێربوونی هونەری گوتنی کات بە فینلەندی پێویستی بە ڕاهێنانە، بەڵام تواناییەکی شایەنە کە پەیوەندیکردن و تێگەیشتنی کولتووریت باشتر دەکات. چەمکە سەرەکییەکانی "yli" و "vaille" لە بیر بێت، و هەمیشە بیر لە کاتژمێری دواتر بکەرەوە لە کاتی بەکارهێنانی "puoli." ئێستا کە "کاتژمێر چەندە؟ گوتنی کات وەک فینلەندییەک (و خۆپاراستن لە هەڵە سەرلێشێوێنەکان)" دەزانیت، بەردەوام بە لە ڕاهێنان و بەم زووانە وەک خەڵکی ڕەسەن کات دەڵێیت!
بۆ درێژەدان بە گەشتی فێربوونی زمانی فینلەندی، بابەتە ڕێزمانییە بنەڕەتییەکانی تر وەک ژمارەکان و ڕۆژەکانی هەفتە بپشکنە. Hyvää jatkoa! (سەرکەوتوو بیت!)
سەرچاوەکان
- YLE Uutiset
- Visit Finland
- Uusi Kielemme - خولی زمانی فینلەندی
لەگەڵ Kielo ڕاهێنان لەسەر فینلەندیی ئەم بابەتە بکە
گفتوگۆ لەگەڵ ژیریی دەستکرد، هەواڵی ڕاستەقینە بە ئاستی خۆت و ڕاهێنانی دروستکراو لەسەر هەڵەکانت.
Kielo دابگرە